Oleje odpadowe – ozonowanie lub adsorpcja na węglu aktywnym

Ozonowanie i adsorpcja na węglu aktywnym to końcowe etapy oczyszczania olejów odpadowych, których celem jest redukcja zapachu, barwy oraz śladowych ilości zanieczyszczeń organicznych. Te procesy nie tylko poprawiają parametry estetyczne i użytkowe oleju bazowego, ale także podnoszą jego stabilność oksydacyjną i jakość, umożliwiając zastosowanie w najbardziej wymagających aplikacjach przemysłowych.

Stosowane urządzenia

• Reaktory ozonowe – zbiorniki ciśnieniowe z układami dyfuzji ozonu, zapewniające równomierne nasycenie medium.
• Generatory ozonu – wytwarzają ozon w procesie wyładowań koronowych, o wysokim stężeniu (5–15%).
• Kolumny adsorpcyjne z węglem aktywnym – pionowe zbiorniki wypełnione sorbentem, przez które przepływa oczyszczany olej.
• Układy mieszania i napowietrzania – zapewniają efektywny kontakt ozonu z olejem i kontrolę reakcji utleniania.
• Filtry końcowe i separatory sorbentu – zapobiegają przedostawaniu się cząstek węgla do produktu końcowego.

Parametry procesu

• Temperatura ozonowania: 20–60 °C.
• Czas kontaktu z ozonem: 30–120 minut (w zależności od stopnia zanieczyszczenia).
• Ciśnienie robocze: 1–3 bar.
• Ilość węgla aktywnego: 1–5% masy oleju.
• Efektywność usuwania zanieczyszczeń śladowych: do 95%.

Energochłonność procesu

Ozonowanie i adsorpcja należą do procesów o umiarkowanej energochłonności:

• zużycie energii elektrycznej (generatory ozonu, pompy, mieszadła): 20–50 kWh na 1 tonę oleju,
• brak istotnego zapotrzebowania na energię cieplną,
• możliwość regeneracji części sorbentu lub jego selektywnej wymiany.

Możliwe emisje i zagrożenia środowiskowe

• emisje ozonu resztkowego – wymagają neutralizacji w absorpcyjnych układach bezpieczeństwa,
• zużyty węgiel aktywny – klasyfikowany jako odpad niebezpieczny, wymaga regeneracji lub unieszkodliwienia,
• brak istotnych emisji LZO przy dobrze hermetyzowanych układach,
• możliwość powstawania niewielkich ilości produktów utleniania.

Kody powstających odpadów

W procesie ozonowania i adsorpcji na węglu aktywnym mogą powstawać odpady wyłącznie z grup:

• 13 01 10* – odpady olejowe zawierające frakcje ropopochodne,
• 13 05 07* – wody olejowe zawierające substancje niebezpieczne,
• 19 02 04* – odpady z procesów fizykochemicznego oczyszczania olejów zawierające substancje niebezpieczne,
• 19 01 11* – pozostałości zawierające substancje niebezpieczne (zużyty węgiel aktywny).

Znaczenie w procesie rerafinacji

Ozonowanie i adsorpcja na węglu aktywnym stanowią ostatni etap oczyszczania olejów odpadowych. Dzięki nim produkt końcowy charakteryzuje się bardzo niską zawartością zanieczyszczeń, neutralnym zapachem i barwą oraz wysoką stabilnością. Technologia ta jest często stosowana w europejskich rerafineriach jako proces końcowy przed pakowaniem lub dalszym uszlachetnianiem olejów bazowych. Opracowanie redakcyjne.