Oleje odpadowe – odchlorowanie termiczne lub katalityczne

Odchlorowanie termiczne lub katalityczne to wyspecjalizowany etap w procesie rerafinacji olejów odpadowych, stosowany w celu usunięcia związków chloru organicznego, w tym polichlorowanych bifenyli (PCB). Proces ten jest niezbędny przy przetwarzaniu olejów zawierających substancje szczególnie niebezpieczne i podlega ścisłym wymogom środowiskowym oraz bezpieczeństwa technicznego.

Stosowane urządzenia

• Reaktory termiczne – stalowe zbiorniki z płaszczem grzewczym, umożliwiające precyzyjną kontrolę temperatury i atmosfery reakcyjnej.
• Reaktory katalityczne – wyposażone w złoża katalizatorów (np. tlenki wapnia, glinu lub aktywne węgle), które wspomagają rozpad i neutralizację chlorowców.
• Kolumny strippingowe – stosowane w połączeniu z odchlorowaniem w celu odprowadzenia powstałych gazów i lekkich frakcji.
• Układy neutralizacji HCl – absorbery lub skrubery do wychwytywania chlorowodoru powstającego w trakcie reakcji.
• Hermetyczne systemy bezpieczeństwa ATEX – zapobiegają emisjom i chronią instalację przed skutkami reakcji egzotermicznych.

Parametry procesu

• Temperatura odchlorowania termicznego: 300–500 °C.
• Temperatura odchlorowania katalitycznego: 180–350 °C (z użyciem odpowiednich katalizatorów).
• Czas kontaktu z katalizatorem: 1–4 h.
• Ciśnienie robocze: od atmosferycznego do lekkiego podciśnienia.
• Skuteczność usuwania związków chloru: > 99%.

Energochłonność procesu

Proces odchlorowania jest jednym z bardziej energochłonnych etapów technologicznych:

• zużycie energii cieplnej: 250–500 kWh na 1 tonę oleju,
• zużycie energii elektrycznej: 20–40 kWh na 1 tonę (pompy, mieszadła, systemy kontroli),
• możliwość odzysku ciepła z gazów procesowych ogranicza koszty eksploatacyjne.

Możliwe emisje i zagrożenia środowiskowe

• emisje HCl i śladowych ilości LZO – wymagają absorpcji w skruberach,
• emisje dioksyn i furanów w przypadku niepełnej kontroli parametrów – konieczne ścisłe monitorowanie temperatury,
• ryzyko powstania toksycznych pozostałości w katalizatorach,
• konieczność hermetyzacji procesu dla uniknięcia emisji PCB.

Kody powstających odpadów

W procesie odchlorowania mogą powstawać odpady wyłącznie z grup:

• 13 01 10* – odpady olejowe zawierające frakcje ropopochodne,
• 13 05 07* – wody olejowe z separacji zawierające substancje niebezpieczne,
• 19 02 04* – odpady z procesów fizykochemicznego oczyszczania olejów zawierające substancje niebezpieczne,
• 19 02 05* – osady z oczyszczania zawierające związki chlorowcoorganiczne,
• 19 01 11* – pozostałości z procesu zawierające substancje niebezpieczne.

Znaczenie w procesie rerafinacji

Odchlorowanie umożliwia przetwarzanie olejów zawierających PCB i inne związki chlorowcoorganiczne, które w przeciwnym razie musiałyby być unieszkodliwiane w spalarniach odpadów niebezpiecznych. Dzięki zastosowaniu tej technologii możliwe jest przekształcenie niebezpiecznych strumieni w wartościowy surowiec do dalszej obróbki. Proces ten ma kluczowe znaczenie w gospodarczej i ekologicznej rerafinacji olejów odpadowych. Opracowanie redakcyjne.