Oleje odpadowe – neutralizacja i dekantacja kwaśnych osadów
Neutralizacja i dekantacja kwaśnych osadów to kluczowy etap gospodarki odpadowej w procesie rerafinacji olejów odpadowych. Jego celem jest stabilizacja i oddzielenie kwaśnych szlamów powstałych po obróbce kwasem siarkowym, co pozwala na ich bezpieczne dalsze zagospodarowanie lub unieszkodliwienie. Odpady te zawierają znaczące ilości siarczanów, węglowodorów, dodatków olejowych i wody technologicznej.
Stosowane urządzenia
- Zbiorniki neutralizacyjne – wyłożone tworzywem lub stalą kwasoodporną, wyposażone w mieszadła, w których zachodzi reakcja neutralizacji kwasu zasadowym reagentem.
- Dozowniki reagentów – umożliwiające precyzyjne dawkowanie roztworów wapna, sody kaustycznej (NaOH) lub mleka wapiennego.
- Osadniki / zbiorniki dekantacyjne – pozwalające na oddzielenie fazy wodnej od osadów stałych i olejowych.
- Układy kontrolno-pomiarowe pH – zapewniające kontrolę przebiegu neutralizacji.
- Pompy szlamowe i separatory – do transportu i separacji ustabilizowanych odpadów.
Parametry procesu
- pH końcowe: 6,5–8,5 (neutralizacja do zakresu obojętnego lub lekko zasadowego).
- Temperatura robocza: 20–50 °C.
- Czas neutralizacji: 30–60 minut.
- Czas dekantacji: 1–4 godziny w zależności od ilości i charakteru szlamów.
- Stosowane reagenty: NaOH, Ca(OH)₂, Na₂CO₃.
Energochłonność procesu
Neutralizacja i dekantacja są procesami niskoenergochłonnymi, wymagającymi energii głównie do mieszania i pompowania:
- zużycie energii elektrycznej: 3–6 kWh na 1 tonę osadów,
- brak znaczącego zapotrzebowania na energię cieplną (proces w temperaturze otoczenia).
Możliwe emisje i zagrożenia środowiskowe
- emisje par i mgieł zawierających śladowe ilości kwasów i zasadowych reagentów,
- ryzyko reakcji egzotermicznej przy zbyt szybkim dodawaniu zasady,
- odpady ciekłe zawierające rozpuszczone sole siarczanowe,
- osady zanieczyszczone substancjami organicznymi i nieorganicznymi.
Kody powstających odpadów
W procesie neutralizacji i dekantacji powstają następujące odpady:
- 05 01 10* – kwaśne osady i szlamy zawierające substancje niebezpieczne,
- 11 01 98* – odpady z procesów chemicznych zawierające substancje niebezpieczne,
- 19 08 05 – osady z oczyszczania wód technologicznych,
- 19 02 06* – odpady z neutralizacji zawierające substancje niebezpieczne.
Znaczenie w procesie rerafinacji
Neutralizacja i dekantacja kwaśnych osadów stanowią ważny element systemu gospodarki odpadami w zakładach regeneracji olejów. Pozwalają na stabilizację odpadów poreakcyjnych, ograniczenie ich agresywności chemicznej oraz przygotowanie do dalszego zagospodarowania (np. unieszkodliwienia w instalacjach do przetwarzania odpadów niebezpiecznych lub składowania). Właściwa neutralizacja ogranicza ryzyko emisji szkodliwych substancji i zwiększa bezpieczeństwo pracy instalacji. Opracowanie redakcyjne.