Oleje odpadowe – gromadzenie i sedymentacja grawitacyjna
Gromadzenie i sedymentacja grawitacyjna to kluczowy etap wstępnego przetwarzania olejów odpadowych. Polega na oddzieleniu ciężkich frakcji i wody od fazy olejowej w specjalnych osadnikach. Proces ten poprawia jakość surowca kierowanego do dalszych etapów rafinacji, jednocześnie minimalizując obciążenie instalacji destylacyjnych i filtracyjnych.
Stosowane urządzenia
- Zbiorniki magazynowe z separacją fazową – cylindryczne lub prostokątne, wyposażone w króćce spustowe dla wody i frakcji ciężkich.
- Osadniki grawitacyjne – duże zbiorniki, w których następuje powolne oddzielanie warstw dzięki różnicy gęstości.
- Separatory olej-woda – konstrukcje z przegrodami i deflektorami zwiększającymi skuteczność sedymentacji.
- Zbiorniki buforowe z podgrzewaniem – stosowane w przypadku emulsji i zwiększonej lepkości oleju.
Parametry procesu
- Czas sedymentacji: od 12 godzin do kilku dni, w zależności od składu oleju i temperatury.
- Temperatura robocza: zazwyczaj 40–70 °C (w celu obniżenia lepkości i ułatwienia rozdziału faz).
- Wydajność: 5–50 m³/h w zależności od wielkości instalacji.
Energochłonność procesu
Sama sedymentacja jest procesem pasywnym, a więc bardzo niskoenergetycznym. Zużycie energii występuje głównie w przypadku:
- utrzymania temperatury zbiornika (podgrzewanie) – 2–8 kWh na 1 tonę surowca,
- pomiarów i recyrkulacji (pompy) – 0,5–2 kWh na 1 tonę.
Możliwe emisje i zagrożenia środowiskowe
- emisje niezorganizowane par olejowych i lotnych związków organicznych (LZO),
- odcieki zawierające wodę technologicznie zanieczyszczoną olejem i zawiesiną,
- osady ropopochodne (ciężkie frakcje) zawierające metale i związki siarki,
- zwiększone ryzyko korozji i nieszczelności zbiorników przy długotrwałej eksploatacji.
Kody powstających odpadów
W wyniku sedymentacji grawitacyjnej mogą powstawać m.in.:
- 13 05 03* – szlamy z osadników zawierające substancje niebezpieczne,
- 13 05 07* – wody z odwadniania olejów zawierające substancje niebezpieczne,
- 13 05 08* – mieszaniny oleju i wody z separatorów olejowych,
- 19 08 01 – odpady z oczyszczania olejów niezawierające substancji niebezpiecznych (w prostych układach).
Znaczenie w procesie rerafinacji
Sedymentacja umożliwia efektywne oddzielenie wody i ciężkich frakcji, co zmniejsza energochłonność dalszych etapów – takich jak destylacja i hydrorafinacja. Odpowiednio zaprojektowany układ zbiorników i osadników pozwala ograniczyć ilość odpadów niebezpiecznych i zredukować emisje do środowiska. Opracowanie redakcyjne.
