Normy w praktyce: zielone i społeczne zamówienia oraz polityka zakupowa
Normy w zamówieniach publicznych coraz częściej pełnią rolę narzędzia wspierającego nie tylko jakość techniczną, ale również cele środowiskowe i społeczne. Odpowiednio dobrane standardy pomagają realizować politykę zakupową w sposób uporządkowany i mierzalny.
Normy jako element polityki zakupowej
W wielu jednostkach zamawiających normy są wykorzystywane jako stały element polityki zakupowej, a nie jedynie jako doraźne narzędzie techniczne. Ułatwiają one ujednolicenie wymagań pomiędzy różnymi postępowaniami oraz zapewniają spójność oczekiwań wobec wykonawców.
Dzięki normom możliwe jest stopniowe podnoszenie standardów jakościowych, bez konieczności każdorazowego tworzenia szczegółowych opisów od podstaw.
Normy a zielone zamówienia publiczne
W obszarze zielonych zamówień publicznych normy pełnią szczególnie istotną rolę. Pozwalają one opisać wymagania środowiskowe w sposób obiektywny, oparty na sprawdzonych kryteriach technicznych i metodykach badań.
Zamiast ogólnych deklaracji dotyczących „ekologiczności”, zamawiający może odwołać się do konkretnych parametrów, poziomów emisji, efektywności energetycznej lub wymagań materiałowych wynikających z norm.
Wsparcie zamówień społecznych
Normy i standardy mogą być również wykorzystywane przy realizacji zamówień o charakterze społecznym, zwłaszcza w usługach. Dotyczy to między innymi jakości świadczenia, organizacji procesów, bezpieczeństwa pracy czy sposobu zarządzania realizacją zamówienia.
Takie podejście pozwala zamawiającemu precyzyjnie opisać oczekiwany poziom usług, bez wchodzenia w nadmierne szczegóły organizacyjne po stronie wykonawcy.
Normy jako narzędzie ograniczania ryzyka
Jednym z mniej oczywistych, ale bardzo istotnych efektów stosowania norm jest ograniczenie ryzyka po stronie zamawiającego. Normy pomagają przewidzieć jakość efektu końcowego i zmniejszają pole do uznaniowej interpretacji zapisów umowy.
W praktyce oznacza to mniej problemów na etapie realizacji, prostsze procedury odbiorowe oraz mniejszą liczbę sporów dotyczących jakości wykonania zamówienia.
Wnioski praktyczne
Stosowanie norm w zielonych i społecznych zamówieniach publicznych pozwala łączyć cele jakościowe, środowiskowe i organizacyjne w jednym spójnym systemie wymagań. Dla zamawiającego jest to narzędzie porządkujące, a dla wykonawców – jasny sygnał, jakie standardy są oczekiwane. Opracowanie redakcyjne.