ISO 14091:2021 – ocena ryzyk związanych ze zmianą klimatu
ISO 14091:2021 jest praktycznym uzupełnieniem ISO 14090. Norma skupia się nie na „czy klimat się zmienia”, lecz na tym, jak systemowo ocenić ryzyka klimatyczne dla organizacji, infrastruktury i działań – w sposób użyteczny dla zarządzania i decyzji inwestycyjnych.
| Pozycja | Opis |
|---|---|
| Nazwa i zakres | ISO 14091:2021 „Adaptation to climate change – Guidelines on vulnerability, impacts and risk assessment” zawiera wytyczne dotyczące oceny podatności, oddziaływań i ryzyk związanych ze zmianą klimatu. Norma ma charakter wytyczny i nie podlega certyfikacji. |
| Po co jest ta norma | Celem ISO 14091 jest: uporządkowanie oceny ryzyk klimatycznych, wsparcie planowania adaptacji do zmiany klimatu, umożliwienie podejmowania decyzji opartych na ryzyku, integracja ryzyk klimatycznych z zarządzaniem organizacją. |
| Relacja do ISO 14090 | ISO 14091 stanowi rozwinięcie ISO 14090: ISO 14090 – ramy adaptacji do zmiany klimatu, ISO 14091 – szczegółowa metodyka oceny ryzyk. Obie normy stosuje się komplementarnie. |
| Czym jest ryzyko klimatyczne | Ryzyko klimatyczne to kombinacja: zagrożeń klimatycznych (hazards), ekspozycji organizacji lub systemu, podatności na skutki tych zagrożeń. Norma podkreśla, że samo zagrożenie nie oznacza jeszcze ryzyka. |
| Zakres zagrożeń klimatycznych | ISO 14091 obejmuje m.in.: zjawiska ekstremalne (upały, powodzie, burze), zmiany długoterminowe (temperatura, opady), zagrożenia fizyczne i pośrednie, oddziaływania na ludzi, infrastrukturę i procesy. |
| Ocena podatności | Norma zaleca analizę: wrażliwości zasobów i procesów, zdolności adaptacyjnych organizacji, istniejących środków ochronnych, luk w odporności systemu. |
| Ocena oddziaływań | ISO 14091 wymaga identyfikacji: potencjalnych skutków operacyjnych, skutków finansowych i reputacyjnych, wpływu na bezpieczeństwo ludzi, oddziaływań krótko i długoterminowych. |
| Ocena ryzyka | Proces obejmuje: łączenie zagrożeń, ekspozycji i podatności, szacowanie prawdopodobieństwa i skutków, priorytetyzację ryzyk klimatycznych, identyfikację ryzyk krytycznych. |
| Źródła danych klimatycznych | Norma wskazuje na potrzebę korzystania z: danych historycznych, scenariuszy klimatycznych, modeli prognostycznych, lokalnych i regionalnych analiz. |
| Niepewność i scenariusze | ISO 14091 podkreśla: konieczność pracy na wielu scenariuszach, uwzględnianie niepewności danych, ostrożność w interpretacji wyników. |
| Powiązanie z ISO 14001 | Norma wspiera ISO 14001 poprzez: analizę kontekstu organizacji, identyfikację ryzyk i szans środowiskowych, wzmocnienie planowania działań. |
| Znaczenie dla ESG i CSRD | ISO 14091 ma kluczowe znaczenie dla: ujawnień ryzyk klimatycznych, analizy odporności organizacji, zgodności z wymaganiami CSRD. |
| Zastosowania praktyczne | ocena ryzyk klimatycznych organizacji, planowanie działań adaptacyjnych, analiza odporności infrastruktury, wsparcie decyzji inwestycyjnych. |
| Najczęstsze błędy | Norma ostrzega przed: oceną ryzyk bez kontekstu lokalnego, pomijaniem podatności organizacji, traktowaniem ryzyka klimatycznego wyłącznie teoretycznie, brakiem powiązania z działaniami adaptacyjnymi. |
| Komu szczególnie się przydaje | organizacjom narażonym na skutki zmiany klimatu, samorządom i operatorom infrastruktury, zespołom ESG i zarządzania ryzykiem, zarządom podejmującym decyzje strategiczne. |
Opracowanie redakcyjne.
