IEC 61025 – Analiza drzewa błędów (FTA) jako narzędzie inżynierii niezawodności
Norma IEC 61025 definiuje metodę FTA (Fault Tree Analysis), czyli analizę drzewa błędów – systematyczne narzędzie służące do identyfikacji i oceny przyczyn awarii w złożonych systemach technicznych i przemysłowych.
Zakres normy IEC 61025
Norma określa strukturę, symbole logiczne i techniki tworzenia drzew błędów, służących do wizualnego i matematycznego modelowania możliwych przyczyn zdarzeń niepożądanych, takich jak awarie systemów bezpieczeństwa lub incydenty procesowe.
Główne zastosowania FTA
- Systemy bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych
- Energetyka, lotnictwo, transport, przemysł chemiczny
- Projektowanie układów redundancji i systemów awaryjnych
- Ocena zgodności z wymaganiami norm bezpieczeństwa
Jak działa analiza FTA
Analiza FTA rozpoczyna się od zdefiniowania zdarzenia szczytowego (awarii), po czym tworzona jest hierarchiczna struktura logiczna pokazująca wszystkie możliwe kombinacje błędów, które mogą doprowadzić do tego zdarzenia. Używa się przy tym bramek logicznych (AND, OR).
Zalety stosowania FTA
- Wczesna identyfikacja krytycznych punktów awaryjnych
- Możliwość analizy skutków i przyczyn awarii
- Wsparcie dla projektowania systemów odpornych na błędy
- Poprawa bezpieczeństwa i niezawodności instalacji
Zgodność z przepisami
IEC 61025 znajduje zastosowanie w realizacji obowiązków wynikających z dyrektywy Seveso III i krajowych regulacji o zakładach ZZR i ZDR. Pomaga w opracowaniu Programu Zapobiegania Awariom (PZA) i Raportu o Bezpieczeństwie (RoB).
Podsumowanie
Norma IEC 61025 stanowi podstawowy standard dla specjalistów zajmujących się oceną ryzyka, bezpieczeństwem technicznym i projektowaniem systemów krytycznych. FTA to niezastąpione narzędzie wspierające analizę i kontrolę zagrożeń w różnych branżach przemysłu.