PN-EN 15344:2025-12 – charakterystyka recyklatów PE w ujęciu technicznym
Norma PN-EN 15344 definiuje zestaw parametrów opisujących właściwości recyklatów polietylenu, umożliwiających ich jednoznaczną ocenę jakościową, porównywalność oraz kwalifikację do dalszego przetwórstwa.
| Obszar charakterystyki | Opis zgodny z PN-EN 15344 |
|---|---|
| Charakterystyka fizyczna | Obejmuje podstawowe parametry identyfikujące recyklat polietylenu, takie jak gęstość, wskaźnik szybkości płynięcia (MFR/MVR), zawartość wilgoci oraz barwa. Parametry te są kluczowe dla oceny jednorodności materiału, jego zachowania w procesach przetwórczych oraz możliwości porównywania partii produkcyjnych. Norma wymaga jednoznacznego deklarowania tych wartości, bez narzucania limitów granicznych. |
| Charakterystyka mechaniczna | Dotyczy właściwości wytrzymałościowych recyklatu, w szczególności wytrzymałości na rozciąganie, wydłużenia przy zerwaniu oraz modułu sprężystości. Parametry te odzwierciedlają wpływ procesu recyklingu na strukturę polimeru i jego przydatność do zastosowań wymagających określonych właściwości mechanicznych. Norma przewiduje ich stosowanie do celów porównawczych i kwalifikacyjnych. |
| Charakterystyka termiczna | Obejmuje temperaturę topnienia, zakres krystalizacji oraz stabilność termiczną materiału. Parametry te pozwalają ocenić zmiany strukturalne polietylenu wynikające z wcześniejszych cykli przetwórczych oraz jego zachowanie podczas ponownego przetwarzania. Norma wskazuje na ich znaczenie przy doborze warunków przetwórstwa i projektowaniu wyrobów końcowych. |
| Czystość materiałowa | Dotyczy zawartości zanieczyszczeń obcych, takich jak inne polimery, wypełniacze mineralne, dodatki technologiczne oraz pozostałości materiałów niepolimerowych. PN-EN 15344 kładzie nacisk na identyfikację i opis tych zanieczyszczeń, ponieważ mają one bezpośredni wpływ na stabilność procesu, właściwości mechaniczne oraz estetykę wyrobów z recyklatu. |
| Degradacja materiału | Obejmuje ocenę stopnia degradacji polimeru wynikającej z poprzednich cykli użytkowania i przetwórstwa, w tym degradacji termicznej i mechanicznej. Parametry degradacji są istotne dla przewidywania trwałości wyrobów oraz powtarzalności jakości recyklatu. Norma traktuje ten obszar jako element uzupełniający całościowej charakterystyki materiałowej. |
| Metoda oceny | Opis techniczny |
|---|---|
| Analiza wizualna frakcji stałych | Ocena obecności widocznych zanieczyszczeń obcych (papier, metale, drewno, inne polimery) przeprowadzana na próbce reprezentatywnej recyklatu w postaci płatka lub granulatu; metoda jakościowa stosowana jako wstępna kwalifikacja materiału |
| Oznaczanie pozostałości nierozpuszczalnych | Wyznaczanie masowego udziału frakcji nierozpuszczalnej po rozpuszczeniu polietylenu w odpowiednim rozpuszczalniku; pozostałość traktowana jest jako suma zanieczyszczeń niepolimerowych oraz innych polimerów nierozpuszczalnych w danym układzie |
| Analiza sitowa | Rozdział próbki na frakcje ziarnowe w celu identyfikacji nadziarna i pyłów, które mogą świadczyć o obecności zanieczyszczeń mechanicznych lub degradacji materiału |
| Badanie zawartości innych polimerów | Identyfikacja obcych tworzyw (np. PP, PET, PS) metodami spektroskopowymi, w szczególności FTIR; wynik podawany jakościowo lub półilościowo |
| Oznaczanie popiołu | Wyznaczanie pozostałości mineralnej po spaleniu próbki w kontrolowanych warunkach; metoda pozwala określić obecność napełniaczy, zanieczyszczeń nieorganicznych oraz pozostałości katalitycznych |
| Ocena barwy i jednorodności | Analiza barwy granulatu lub wypraski testowej jako pośredni wskaźnik zanieczyszczeń obcych i degradacji materiału; istotna w zastosowaniach wymagających stabilnej estetyki |
| Badanie stabilności przetwórczej | Ocena wpływu zanieczyszczeń na przebieg przetwórstwa (nieregularny przepływ, niestabilne MFR, zapychanie filtrów); metoda funkcjonalna o charakterze technologicznym |
| Analiza filtracyjna stopu | Określenie ilości i charakteru zanieczyszczeń zatrzymywanych na filtrze podczas wytłaczania stopionego PE; wynik wyrażany jako wskaźnik zanieczyszczeń stopu |
| Ocena zapachu | Badanie organoleptyczne wskazujące na obecność zanieczyszczeń organicznych, pozostałości środków myjących lub substancji obcych pochodzących z poprzedniego zastosowania wyrobu |
| Interpretacja wyników | Wyniki analiz należy odnosić do deklarowanego zastosowania recyklatu; norma PN-EN 15344 nie narzuca limitów, lecz wymaga jednoznacznego i powtarzalnego opisu jakości materiału |
Opracowanie redakcyjne.
