Zarządzanie podwykonawcami i dostawcami w kontekście środowiskowym
ISO 14001 wymaga, aby firma kontrolowała nie tylko własne procesy, ale również działania podwykonawców i dostawców, jeśli mogą one mieć wpływ na środowisko. To jeden z najbardziej niedocenianych, a jednocześnie najbardziej audytowanych obszarów sterowania operacyjnego.
1. Dlaczego podwykonawcy są ryzykiem środowiskowym?
Podwykonawcy mogą generować ryzyka, takie jak:
- wycieki substancji podczas prac serwisowych,
- nieprawidłowe magazynowanie odpadów,
- mieszanie odpadów,
- stosowanie chemikaliów bez zabezpieczeń,
- zanieczyszczenia podczas prac budowlanych lub remontowych,
- złe obchodzenie się z olejami, filtrami, akumulatorami.
2. Jakie wymagania można stawiać podwykonawcom?
| Obszar | Wymaganie |
|---|---|
| odpady | segregacja zgodnie z zasadami firmy + zakaz mieszania odpadów |
| chemikalia | użycie tylko substancji dopuszczonych + posiadanie kart SDS |
| prace serwisowe | zabezpieczenie stanowiska sorbentami i kuwetami |
| BDO | wymóg posiadania numeru BDO, gdy dotyczy |
| transport | zakaz pozostawiania wycieków + reagowanie na incydenty |
3. Jak kontrolować podwykonawców?
- kontrole wejściowe (czy mają BDO, OC, SDS),
- nadzór podczas prac wysokiego ryzyka,
- listy kontrolne po zakończeniu prac,
- wymóg stosowania środków ochrony środowiska (sorbenty, kuwetki),
- zapisy prac w systemie lub protokołach,
- kary umowne za naruszenia środowiskowe.
4. Wymagania wobec dostawców
W ramach sterowania operacyjnego można określić wymagania, takie jak:
- dostawa w opakowaniach wielokrotnego użytku,
- możliwość odbioru opakowań po dostawie,
- niski poziom emisji transportowych (np. euro 6),
- wymóg posiadania polityki środowiskowej.
5. Najczęstsze błędy firm
- brak jakichkolwiek wymagań wobec podwykonawców,
- wymagania istnieją, ale… nikt ich nie komunikuje,
- podwykonawcy pracują bez nadzoru,
- brak zapisów kontroli działań podwykonawców,
- umowy bez zapisów środowiskowych.
6. Audytorzy najczęściej pytają:
- jakie wymagania środowiskowe firma narzuca dostawcom/podwykonawcom?
- jak podwykonawcy są kontrolowani?
- czy istnieją zapisy z nadzoru nad ich pracami?
- czy incydenty związane z podwykonawcami są analizowane?
- czy wymagania są komunikowane przed rozpoczęciem prac?
7. Podsumowanie
Zarządzanie podwykonawcami i dostawcami to jedno z najważniejszych wymagań ISO 14001. Firma musi mieć kontrolę nad działaniami zewnętrznymi — inaczej ryzyko środowiskowe rośnie. Kluczem są: jasne wymagania, nadzór, zapisy i konsekwencja.
Opracowanie redakcyjne.
