ISO 14067 – ślad węglowy produktów (CFP)
Jak policzyć emisje produktu od kołyski do grobu i sensownie o nich komunikować.
Czym jest ISO 14067?
ISO 14067 to norma zawierająca wytyczne dotyczące ilościowego określania śladu węglowego produktów (Carbon Footprint of Products – CFP). Określa zasady obliczania, interpretacji oraz komunikowania emisji gazów cieplarnianych związanych z produktem w całym jego cyklu życia.
Norma nie jest certyfikacyjna – stanowi narzędzie analityczne i komunikacyjne, uzupełniające system zarządzania środowiskowego ISO 14001.
Miejsce ISO 14067 w rodzinie ISO 14000
ISO 14067 opiera się na podejściu cyklu życia i łączy się z innymi normami środowiskowymi:
- ISO 14001 – ramy systemowe i cele redukcji emisji,
- ISO 14040/14044 – metodologia oceny cyklu życia (LCA),
- ISO 14031 – dane i wskaźniki środowiskowe,
- ISO 14007 – analiza kosztów działań redukcyjnych,
- ISO 14008 – pieniężna wycena wpływów środowiskowych.
Dzięki temu CFP staje się elementem spójnego zarządzania emisjami, a nie jednorazowym obliczeniem.
Zakres śladu węglowego produktu
ISO 14067 wymaga uwzględnienia emisji gazów cieplarnianych na wszystkich etapach cyklu życia produktu, w tym:
- pozyskania surowców,
- transportu i logistyki,
- procesów produkcyjnych,
- dystrybucji,
- użytkowania produktu,
- zagospodarowania po zakończeniu użytkowania.
Zakres analizy musi być jasno określony i udokumentowany.
Podstawowe zasady obliczania CFP
ISO 14067 opiera się na kilku kluczowych zasadach:
- podejście cyklu życia,
- jednoznaczne określenie jednostki funkcjonalnej,
- uwzględnienie wszystkich istotnych emisji,
- stosowanie współczynników globalnego ocieplenia (GWP),
- przejrzystość założeń i danych wejściowych.
Jednostka funkcjonalna
Jednostka funkcjonalna określa, do czego odnoszony jest ślad węglowy, np.:
- 1 tona produktu,
- 1 sztuka wyrobu,
- 1 usługa wykonana przez produkt.
Jej prawidłowe zdefiniowanie jest kluczowe dla porównywalności wyników.
Wynik śladu węglowego
Wynik CFP wyrażany jest jako ekwiwalent dwutlenku węgla (CO₂e), obejmujący różne gazy cieplarniane przeliczone na wspólną jednostkę.
ISO 14067 wymaga, aby wynik był:
- jednoznaczny,
- odniesiony do jednostki funkcjonalnej,
- opatrzony informacją o zakresie i założeniach.
Komunikowanie śladu węglowego
Norma kładzie duży nacisk na odpowiedzialne komunikowanie CFP. Informacje o śladzie węglowym powinny być:
- rzetelne i możliwe do zweryfikowania,
- zrozumiałe dla odbiorcy,
- pozbawione uproszczeń wprowadzających w błąd.
ISO 14067 chroni przed greenwashingiem poprzez wymagania dotyczące transparentności i spójności danych.
Wspieranie redukcji emisji
Obliczenie CFP nie jest celem samym w sobie. Norma ma wspierać:
- identyfikację etapów o największym udziale emisji,
- porównanie wariantów technologicznych,
- projektowanie produktów o niższym śladzie węglowym,
- realizację celów redukcyjnych w EMS.
Znaczenie ISO 14067 dla ISO 14001
ISO 14067 umożliwia rozszerzenie ISO 14001 o perspektywę produktową. Dzięki temu organizacja może:
- lepiej definiować cele klimatyczne,
- monitorować skuteczność działań redukcyjnych,
- wiarygodnie raportować wyniki,
- łączyć EMS z wymaganiami rynkowymi i regulacyjnymi.
Podsumowanie praktyczne
ISO 14067 pozwala zobaczyć produkt jako nośnik emisji w całym jego cyklu życia. Norma wspiera organizacje w przechodzeniu od deklaracji klimatycznych do mierzalnych i porównywalnych wyników, komplementarnie do ISO 14001. Opracowanie redakcyjne.
