Jak ustalać cele środowiskowe w ISO 14001?
Ustalanie celów środowiskowych to fundament ISO 14001. Norma nie narzuca szablonu, ale jasno określa, że cele muszą być mierzalne, spójne z polityką, zgodne z wymaganiami prawnymi i odpowiadać rzeczywistym aspektom środowiskowym. Oto praktyczny model ustalania celów, który świetnie wypada na audytach.
1. Krok 1 – przeanalizuj aspekty środowiskowe
ISO 14001 wymaga, aby cele dotyczyły obszarów, które są ważne środowiskowo. W praktyce oznacza to, że cel wynika bezpośrednio z aspektu mającego wysoką istotność.
- emisje do powietrza
- odpady niebezpieczne
- zużycie energii
- wycieki substancji
- gospodarka wodno-ściekowa
2. Krok 2 – uwzględnij wymagania stron zainteresowanych
To element, którego firmy często nie dokumentują.
Przykłady stron, które wpływają na cele:
- WIOŚ → ewidencja, odpady, emisje
- klienci OEM → redukcja CO₂
- społeczność → hałas, zapach
- pracownicy → wycieki i porządek
3. Krok 3 – określ wymagania prawne
Cel nie może stać w sprzeczności z obowiązkami prawnymi. Często to właśnie prawo inspiruje cel.
Źródła:
- pozwolenia środowiskowe,
- ustawa o odpadach,
- przepisy o emisjach LZO,
- wymagania BDO,
- normy branżowe i raporty klientów.
4. Krok 4 – wybierz miernik (KPI)
Norma mówi o celach, które są:
- mierzalne (ile?),
- osiągalne (czy jest realnie?),
- odnoszące się do aspektu,
- czasowe (kiedy?).
Najczęściej stosowane mierniki:
- kWh/rok,
- kg/rok,
- t CO₂e,
- % recyklingu,
- liczba incydentów,
- m³/rok.
5. Krok 5 – ustal wartość docelową
Najlepiej robić to na podstawie danych z ostatnich 12 miesięcy.
| Obszar | Wynik 2024 | Cel na 2025 |
|---|---|---|
| Odpady niebezpieczne | 3 200 kg | 2 900 kg (-10%) |
| Zużycie energii | 1 150 000 kWh | 1 092 500 kWh (-5%) |
| Woda | 2 400 m³ | 2 200 m³ (-8%) |
6. Krok 6 – opracuj plan działań
To element obowiązkowy, ale często pomijany.
Plan musi zawierać:
- działania,
- odpowiedzialność,
- termin,
- wymagane zasoby,
- wskaźnik postępu.
7. Krok 7 – monitoruj i raportuj
Monitorowanie może być:
- miesięczne,
- kwartalne,
- powiązane z auditem wewnętrznym,
- omawiane na przeglądzie zarządzania.
8. Podsumowanie
Dobre cele środowiskowe są proste, mierzalne i oparte na danych. Powinny wynikać z aspektów, wymagań stron oraz obowiązków prawnych. Dzięki temu system ISO 14001 pozostaje skuteczny i odporny na audyty.
Opracowanie redakcyjne.