Metody prowadzenia audytu (wywiad, obserwacja, przegląd zapisów)
Skuteczny audyt ISO 14001 wymaga stosowania kilku metod jednocześnie. Wywiad, obserwacja oraz przegląd dokumentów tworzą kompletne podejście, które pozwala audytorowi ocenić zgodność systemu i realne zachowania pracowników. Im bardziej zróżnicowane źródła dowodów, tym lepszy audyt.
1. Wywiad – najważniejsza metoda audytowa
Wywiad pozwala sprawdzić, czy pracownik:
- rozumie swoją rolę,
- zna procedury,
- stosuje właściwe praktyki,
- potrafi reagować na awarie,
- wie, gdzie znajdują się instrukcje i sprzęt.
| Typ pytania | Przykład |
|---|---|
| otwarte | „Co robisz, jeśli zauważysz wyciek oleju?” |
| zamknięte | „Czy mieliście w tym miesiącu ćwiczenie awaryjne?” |
| weryfikujące | „Pokaż, gdzie znajduje się sorbent.” |
2. Obserwacja – audytor patrzy, jak wygląda rzeczywistość
Obserwacja ujawnia, czy pracownicy faktycznie działają zgodnie z procedurami. Audytor zwraca uwagę na:
- sposób wykonywania pracy,
- użycie sprzętu,
- segregację odpadów,
- oznakowanie pojemników i stref,
- stan magazynów,
- dostępność instrukcji i SDS.
3. Przegląd dokumentów i zapisów
Dokumenty w ISO 14001 potwierdzają zgodność procesów. Audytor analizuje m.in.:
- ewidencję odpadów i transportów,
- wydruki BDO,
- karty SDS chemikaliów,
- zapisy z ćwiczeń i incydentów,
- raporty z poprzednich audytów,
- protokoły z kontroli i przeglądów,
- listy obecności ze szkoleń.
4. Jak łączyć metody audytowe?
Najskuteczniejszy audyt zawiera wszystkie trzy elementy:
- Wywiad – potwierdza wiedzę pracownika.
- Obserwacja – pokazuje, jak wygląda praktyka.
- Dokumenty – sprawdzają, czy są formalne dowody działań.
Jeśli wynik rozmowy nie zgadza się z obserwacją – to sygnał alarmowy.
5. Najczęstsze błędy audytorów
- audyty wykonywane tylko “w biurze”, bez wizyt na produkcji,
- zadawanie zbyt ogólnych pytań,
- pobieranie zbyt małej próby dowodów,
- ignorowanie obserwacji na rzecz dokumentów,
- brak weryfikacji w praktyce („proszę pokazać”).
6. O co pytają audytorzy zewnętrzni?
- Jakie metody wykorzystuje audytor wewnętrzny?
- Jak wybierane są osoby do rozmów?
- Czy audyt jest oparty na obserwacji?
- Jakie dokumenty analizowano?
- Czy metody audytu wynikają z ryzyk środowiskowych?
7. Podsumowanie
Wywiad, obserwacja i przegląd dokumentów to trzy filary solidnego audytu ISO 14001. Każda z metod uzupełnia pozostałe, zapewniając pełny obraz zgodności i skuteczności systemu zarządzania środowiskowego.
Opracowanie redakcyjne.
