Kompetencje audytora środowiskowego
Audytor to serce audytu wewnętrznego. To od jego wiedzy, doświadczenia i obiektywizmu zależy, czy audyt wykryje realne problemy, czy będzie jedynie formalnością. ISO 14001 wymaga, aby audytorzy posiadali odpowiednie kompetencje, a organizacja musi je potrafić wykazać.
1. Jakie kompetencje są wymagane?
Kompetencje audytora obejmują trzy obszary:
a) Wiedza z zakresu ISO 14001
- wymagania normy,
- aspekty i ryzyka środowiskowe,
- sterowanie operacyjne,
- zgodność z prawem,
- gotowość awaryjna.
b) Umiejętności audytowe
- zadawanie trafnych pytań,
- obserwacja procesów,
- analiza dowodów,
- notowanie i raportowanie,
- zarządzanie rozmową i sytuacjami trudnymi.
c) Kompetencje praktyczne
- znajomość procesów w organizacji,
- rozumienie dokumentacji i instrukcji,
- rozpoznawanie ryzyk środowiskowych,
- zdolność oceny realnych działań, a nie tylko dokumentów.
2. Jak dokumentować kompetencje audytora?
ISO 14001 wymaga, aby firma potrafiła wykazać, że audytor jest kompetentny. Najczęściej stosuje się:
- zaświadczenia ze szkoleń (Audytor Wewnętrzny ISO 14001),
- doświadczenie w prowadzeniu audytów,
- listy zrealizowanych audytów,
- oceny pracy audytora przez kierownika EMS,
- weryfikację wiedzy w trakcie naboru audytorów.
3. Najważniejsze cechy dobrego audytora
| Cechy | Dlaczego są ważne? |
|---|---|
| obiektywność | zapewnia bezstronne wyniki |
| dociekliwość | pozwala odkryć fakty ukryte pod „papierem” |
| komunikatywność | ułatwia współpracę z pracownikami |
| konsekwencja | umożliwia pełne zakończenie audytu |
| analiza logiczna | umożliwia ocenę dowodów i ryzyk |
4. Najczęstsze błędy firm przy wyborze audytorów
- wybieranie audytorów tylko „z braku ludzi”,
- powierzanie audytu osobie z tego samego działu (brak niezależności),
- brak szkolenia audytorów,
- przydzielanie audytów osobom nie mającym kontaktu z procesami,
- ignorowanie kompetencji miękkich.
5. O co pytają audytorzy zewnętrzni?
- Kto jest audytorem wewnętrznym?
- Jakie szkolenia przeszedł?
- Ile audytów przeprowadził?
- Czy audytor miał konflikt interesów?
- Jak udokumentowano jego kompetencje?
6. Podsumowanie
Kompetencje audytora to fundament skutecznego audytu wewnętrznego. To one decydują o wykryciu ryzyk, zgodności z normą i jakości systemu. Audytor musi łączyć wiedzę normatywną, praktyczną i umiejętności interpersonalne — dopiero wtedy audyt jest wartościowy.
Opracowanie redakcyjne.