Auditowanie procesów operacyjnych i awaryjnych
Procesy operacyjne i gotowość awaryjna to obszary, w których podczas audytów ISO 14001 wykrywa się najwięcej niezgodności. Wynika to z faktu, że tu właśnie odbywa się realne zarządzanie środowiskowe — odpady, chemikalia, magazyny, emisje i reakcja na awarie. Audyt tych procesów wymaga połączenia obserwacji, wywiadów i analizy zapisów.
1. Co należy audytować w procesach operacyjnych?
Audytor powinien zweryfikować:
- czy pracownicy znają procedury i instrukcje,
- czy praca wykonywana jest zgodnie z wymaganiami środowiskowymi,
- czy odpady są segregowane poprawnie,
- czy chemikalia są oznakowane i przechowywane prawidłowo,
- czy emisje i pobór mediów są kontrolowane,
- czy sprzęt ochronny jest dostępny i używany.
2. Jak audytować gotowość awaryjną?
Audyt gotowości awaryjnej obejmuje weryfikację:
- scenariuszy i procedur awaryjnych,
- regularności ćwiczeń,
- dostępności sprzętu do ograniczania wycieków,
- znajomości procedur przez pracowników,
- prowadzenia zapisów z incydentów i ćwiczeń.
3. Przykładowe pytania audytowe
| Obszar | Pytanie audytowe |
|---|---|
| odpady | Jakie kody odpadów powstają na Twoim stanowisku? |
| chemikalia | Czy każda substancja ma aktualną kartę SDS? |
| wycieki | Pokaż, gdzie znajduje się najbliższy sorbent. |
| magazynowanie | Czy pojemniki są właściwie oznakowane? |
| awarie | Kiedy ostatnio przeprowadzono ćwiczenie awaryjne? |
| zgodność | Czy wiesz, gdzie dostępne są instrukcje awaryjne? |
4. Najczęstsze niezgodności w procesach operacyjnych
- brak oznakowania pojemników na odpady,
- magazynowanie chemikaliów niezgodnie z SDS,
- zabrudzone lub niedostępne sorbenty,
- brak wiedzy pracowników o scenariuszach awaryjnych,
- brak aktualnych instrukcji operacyjnych.
5. Najczęstsze błędy firm w gotowości awaryjnej
- scenariusze nieodpowiadające rzeczywistości,
- ćwiczenia awaryjne wykonywane tylko „na papierze”,
- brak ewidencji sprzętu awaryjnego,
- brak analizy incydentów,
- sprzęt awaryjny rozproszony i trudny do znalezienia.
6. O co pytają audytorzy zewnętrzni?
- Jakie środki kontroli stosowane są w procesach operacyjnych?
- Jak oceniana jest gotowość awaryjna?
- Czy pracownicy wiedzą, jak reagować na wycieki?
- Czy wszystkie odpady mają określony kod?
- Czy sprzęt awaryjny jest sprawny i dostępny?
7. Podsumowanie
Procesy operacyjne i gotowość awaryjna to centralne elementy ISO 14001. Ich audyt wymaga solidnej wiedzy, obserwacji i rozmów z pracownikami. To właśnie tu ujawniają się realne problemy środowiskowe — a dobry audyt pomaga je wykryć i zapobiec incydentom.
Opracowanie redakcyjne.