EN 18074 – Design for Recycling w motoryzacji

Norma EN 18074 definiuje zasady projektowania komponentów motoryzacyjnych z wykorzystaniem tworzyw sztucznych, tak aby zapewnić ich wysoką recyklowalność i zgodność z wymogami GOZ.

Dlaczego motoryzacja potrzebuje normy DfR?

Samochód zawiera średnio 150–200 kg tworzyw sztucznych, najczęściej o złożonych składach: PP z elastomerami, ABS, PC/ABS, PA z włóknem szklanym, PU, PBT i inne. Trudne do separacji konstrukcje, elementy łączone na stałe oraz mieszane polimery powodują, że recykling odpadów motoryzacyjnych jest bardzo problematyczny.

Norma EN 18074 ma temu przeciwdziałać poprzez jasne wytyczne projektowe.

Zakres normy EN 18074

Norma dotyczy projektowania wyrobów motoryzacyjnych z tworzyw, takich jak:

• zderzaki i elementy zewnętrzne,
• panele kokpitu i konsoli,
• elementy drzwi i wnętrza,
• obudowy i osłony techniczne,
• elementy konstrukcji niskiej masy.

Kluczowe zasady Design for Recycling w motoryzacji

EN 18074 określa zestaw wymagań, które mają umożliwić odzysk tworzyw w wysokiej jakości:

• Preferowanie jednorodnych polimerów – PP, ABS, PC/ABS, PA.
• Unikanie wielomateriałowych konstrukcji, których nie da się oddzielić.
• Stosowanie oznaczeń materiałowych zgodnie z ISO 11469 i ISO 1043.
• Łączniki mechaniczne zamiast stałych połączeń (kleje, zgrzewy, nitowanie).
• Łatwy demontaż elementów karoserii oraz elementów wnętrza.
• Zapobieganie mieszaniu polimerów niekompatybilnych (np. PP + PVC).

Materiały preferowane i problematyczne

Materiały preferowane (wysoka recyklowalność):

• PP i PP-EPDM,
• ABS,
• PC/ABS,
• PA6 i PA66 (bez metalowych wzmocnień),
• PET i rPET w niektórych elementach.

Materiały problematyczne:

• PVC (z uwagi na chlor i kompatybilność),
• PU (pianki trudne do separacji),
• polimery termoutwardzalne,
• konstrukcje wielowarstwowe PP + TPE + metal.

Wymagania konstrukcyjne według EN 18074

Norma precyzuje szereg zasad dotyczących projektowania elementów:

• Możliwość demontażu w czasie technicznie realistycznym.
• Ograniczenie liczby typów tworzyw w jednym module.
• Zakaz trwałego łączenia polimerów niekompatybilnych.
• Projektowanie powierzchni pod separację optyczną (sortery NIR).
• Minimalizacja lakierowania – lakier utrudnia recykling i obniża jakość recyklatu.

Wpływ EN 18074 na recykling w branży automotive

Norma wprowadza rozwiązania, które ułatwiają produkcję recyklatów wysokiej jakości:

• zderzaki z monomateriału PP zamiast wielowarstwowych konstrukcji,
• obudowy kokpitu wykonane z PC/ABS,
• części wzmacniane włóknem szklanym zaprojektowane pod separację mechaniczną.

Strategiczne znaczenie normy EN 18074

Norma wpisuje się w:

• wymogi recyklingu pojazdów zgodnie z dyrektywą ELV,
• cele neutralności klimatycznej producentów OEM,
• transformację branży w kierunku GOZ,
• wymagania certyfikacji materiałów wtórnych dla automotive.

To kluczowy dokument dla firm produkujących części z tworzyw – wpływa na projektowanie, produkcję, demontaż i recykling. Opracowanie redakcyjne.