EN 18073 – Design for Recycling w elektronice

Norma EN 18073 dotyczy projektowania urządzeń elektronicznych tak, aby były maksymalnie przyjazne recyklingowi – zarówno pod względem konstrukcji, jak i zastosowanych tworzyw.

Po co wprowadzono normę EN 18073?

Elektronika jest jednym z najszybciej rosnących strumieni odpadów w Europie. Urządzenia mają skomplikowaną budowę, a tworzywa techniczne (ABS, PC, PA, blendy PC/ABS) często są połączone z:

• metalami,
• płytkami PCB,
• złączami i elementami klejonymi,
• powłokami lakierniczymi.

Bez zasad projektowania pod kątem recyklingu (DfR) odzysk materiałowy jest zbyt trudny i kosztowny. EN 18073 ma temu zaradzić.

Zakres normy

EN 18073 obejmuje projektowanie urządzeń elektronicznych konsumenckich i profesjonalnych, m.in.:

• AGD,
• RTV,
• IT/telekomunikacja,
• narzędzia elektryczne,
• sprzęt biurowy.

Główne zasady Design for Recycling w elektronice

Norma definiuje zestaw reguł konstrukcyjnych, które ułatwiają demontaż i odzysk surowców:

• Minimalizacja liczby tworzyw w jednym urządzeniu.
• Preferencja kompatybilnych polimerów – np. PC/ABS zamiast oddzielnie PC i ABS.
• Unikanie klejów i zgrzewów – zastępowanie ich połączeniami mechanicznymi.
• Łatwy demontaż – śruby, zatrzaski, brak elementów ukrytych.
• Oznaczenie polimerów zgodnie z ISO 11469.
• Powłoki i lakiery zgodne z recyklingiem – zakaz trudnych do usunięcia warstw.

Materiały preferowane i niepożądane

Norma wprowadza listy materiałów korzystnych i problematycznych:

Materiały preferowane:

• ABS i recyklat ABS,
• PC i recyklat PC,
• PC/ABS,
• PA6 i PA66 (brak zbrojeń metalicznych),
• materiały jednorodne chemicznie.

Materiały niepożądane:

• PVC – trudności w recyklingu elektroniki,
• powłoki metalizowane,
• kleje termiczne,
• tworzywa trudne do separacji: PBT, PC/PBT, PP z włóknem szklanym.

Wymagania konstrukcyjne dla projektantów

Norma EN 18073 wymaga, aby projektant zapewnił:

• maksymalną separowalność komponentów,
• łatwe oddzielanie obudów od elektroniki,
• etykietowanie kompatybilne z automatycznym sortowaniem,
• brak trwałych połączeń uniemożliwiających recykling,
• technicznie realistyczny czas demontażu.

Jak EN 18073 wspiera recykling tworzyw technicznych?

Norma łączy wymagania materiałowe z projektowymi, dzięki czemu możliwe jest:

• odzyskiwanie ABS, PC i blend PC/ABS w wysokiej jakości,
• ograniczenie zanieczyszczeń polimerowych,
• zwiększenie udziału recyklatu w nowych urządzeniach,
• dostosowanie urządzeń do systemów automatycznego demontażu.

Dlaczego EN 18073 ma znaczenie strategiczne?

Norma wspiera cele GOZ oraz wpisuje się w aktualne regulacje UE, w tym:

• Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR),
• WEEE – dyrektywę o zużytym sprzęcie elektronicznym,
• restrykcje dotyczące PVC i substancji niebezpiecznych (RoHS).

Dzięki EN 18073 recykling elektroniki staje się technologicznie łatwiejszy i bardziej przewidywalny. Opracowanie redakcyjne.