EN 18070 – Recyklaty polioksymetylenu (POM)
Norma EN 18070 definiuje wymagania jakościowe dla recyklatów POM – tworzywa o wyjątkowej stabilności wymiarowej i wysokiej wytrzymałości.
Dlaczego POM jest jednym z najtrudniejszych tworzyw do recyklingu?
POM (acetal) to tworzywo konstrukcyjne stosowane w precyzyjnych komponentach technicznych. Charakteryzuje się:
- bardzo niskim tarciem,
- wysoką odpornością chemiczną,
- stabilnością wymiarową,
- doskonałą sztywnością i udarnością,
- temperaturą topnienia ok. 165°C–175°C.
Jednocześnie POM łatwo ulega degradacji formaldehydowej, dlatego recykling wymaga precyzyjnej kontroli jakości.
Najważniejsze właściwości recyklatu POM
Norma EN 18070 określa parametry, które decydują o jakości POM w zastosowaniach technicznych, m.in.:
- stabilność termiczną – POM wymaga stabilizatorów i kontrolowanego przetwarzania,
- wytrzymałość mechaniczną – bardzo istotną w elementach pracujących pod obciążeniem,
- odporność na ścieranie,
- sztywność i moduł sprężystości,
- wrażliwość na utlenienie,
- zawartość formaldehydu w produktach degradacji.
Kluczowe parametry jakości według EN 18070
Norma kładzie nacisk na:
- MVR/MFI – ocena płynięcia i uszkodzeń łańcuchów polimerowych,
- analizę masy cząsteczkowej,
- badanie stabilności termicznej – szczególnie degradacji na gorąco,
- zawartość popiołu – identyfikacja napełniaczy i zanieczyszczeń mineralnych,
- identyfikację obcych polimerów – POM jest niekompatybilny z większością tworzyw,
- jednorodność granulatu – kluczowa dla stabilnych procesów wtrysku.
Metody badań stosowane w EN 18070
Norma wykorzystuje zestaw analiz charakterystycznych dla materiałów konstrukcyjnych:
- FTIR – wykrywanie obcych polimerów i stopnia degradacji,
- TGA – analiza popiołu i stabilności termicznej,
- DSC – ocena procesów topnienia i krystalizacji,
- mechaniczne testy wytrzymałości,
- badania odporności na ścieranie,
- testy emisji formaldehydu.
Zastosowania recyklatu POM
Wysokiej jakości recyklat POM może być stosowany w:
- kołach zębatych i przekładniach,
- prowadnicach, suwakach i rolkach,
- elementach instalacyjnych i złączkach,
- częściach precyzyjnych dla mechaniki,
- komponentach AGD i motoryzacyjnych.
W przypadku POM recyklat musi spełniać wysokie wymagania jakościowe — w przeciwnym razie może dochodzić do awarii elementów pracujących pod obciążeniem.
Znaczenie EN 18070 dla rynku
Norma EN 18070 to pierwszy europejski dokument, który porządkuje ocenę jakości POM z recyklingu. Dzięki temu:
- producenci zyskują przewidywalne parametry materiału,
- branża techniczna może korzystać z recyklatów o wyższej wartości,
- łatwiejsze staje się wdrażanie recyklingu tworzyw konstrukcyjnych do GOZ.
To ważny krok w kierunku zwiększenia udziału recyklatów w sektorach o najwyższych wymaganiach technologicznych. Opracowanie redakcyjne.