PKWiU 2025 – gdzie w dziale 38 są największe ryzyka VAT
Dział 38 PKWiU obejmuje usługi związane z gospodarowaniem odpadami. Po wprowadzeniu PKWiU 2025 ryzyko podatkowe nie wynika przede wszystkim ze zmiany stawek VAT, lecz ze zmiany sposobu klasyfikowania i opisywania usług. Poniżej wskazano obszary, w których ryzyko VAT jest największe.
Źródło ryzyka VAT w dziale 38
Podstawowym źródłem ryzyka VAT po PKWiU 2025 jest odejście od szerokich, zbiorczych grupowań na rzecz podejścia procesowego. Każdy etap gospodarowania odpadami jest wyraźniej wyodrębniony.
To powoduje, że usługi wcześniej traktowane jako jedno świadczenie mogą być obecnie interpretowane jako kilka odrębnych czynności, potencjalnie podlegających różnym zasadom opodatkowania.
Zbieranie + transport – granica, która rodzi spory
Jednym z najbardziej wrażliwych obszarów jest relacja pomiędzy zbieraniem odpadów a ich transportem.
W PKWiU 2015 transport często „znikał” w tle usługi zbierania. PKWiU 2025 wyraźniej oddziela transport jako czynność funkcjonalnie samodzielną.
Ryzyko VAT pojawia się w sytuacjach, gdy:
- transport jest refakturowany oddzielnie,
- transport wykonywany jest na duże odległości,
- transport ma charakter dominujący ekonomicznie.
Przygotowanie odpadów a przetwarzanie
Kolejnym obszarem ryzyka jest granica pomiędzy przygotowaniem odpadów do dalszego zagospodarowania a właściwym przetwarzaniem.
PKWiU 2025 wyraźniej rozdziela czynności takie jak sortowanie, rozdrabnianie czy pakowanie od procesów odzysku i unieszkodliwiania.
W praktyce ryzyko VAT pojawia się wtedy, gdy te czynności są:
- traktowane jako element usługi zbierania,
- rozliczane jako osobne pozycje na fakturze,
- wykonywane w instalacji o statusie innym niż punkt zbierania.
Usługi kompleksowe – największe pole minowe
Największe ryzyko VAT w dziale 38 dotyczy usług kompleksowych, obejmujących kilka etapów gospodarowania odpadami.
PKWiU 2025 utrudnia automatyczne uznawanie takich usług za jedno świadczenie. Organ podatkowy może uznać, że poszczególne elementy mają charakter samodzielny i powinny być opodatkowane oddzielnie.
Dotyczy to w szczególności umów typu:
- odbiór + transport + przetwarzanie,
- zbieranie + magazynowanie + odzysk,
- pełna obsługa odpadowa zakładu.
Odpady niebezpieczne – większa uwaga organów
Usługi dotyczące odpadów niebezpiecznych są obszarem podwyższonego zainteresowania organów podatkowych.
Ryzyko VAT nie wynika tu ze zmiany kodów, lecz z konieczności precyzyjnego przypisania czynności do właściwego etapu gospodarowania odpadami.
Składowanie i unieszkodliwianie
W PKWiU 2025 wyraźniej oddzielono składowanie i inne formy unieszkodliwiania od odzysku.
Ryzyko VAT pojawia się, gdy usługi te są łączone z innymi czynnościami w ramach jednej umowy i nie jest jasne, która czynność ma charakter dominujący.
Dokumentacja jako element ochronny
W dziale 38 znaczenia nabiera nie tylko klasyfikacja PKWiU, ale także dokumentacja: umowy, opisy usług, faktury oraz ewidencje środowiskowe.
Brak spójności pomiędzy opisem usługi a jej klasyfikacją zwiększa ryzyko zakwestionowania zastosowanej stawki VAT.
Wnioski końcowe
Po wprowadzeniu PKWiU 2025 największe ryzyka VAT w dziale 38 koncentrują się nie na samych kodach, lecz na:
- rozbijaniu usług na etapy,
- ocenie, czy usługa jest kompleksowa,
- rozróżnieniu zbierania, transportu i przetwarzania.
Im bardziej złożona usługa odpadowa, tym większe znaczenie ma świadoma klasyfikacja i spójny opis podatkowy. Opracowanie redakcyjne.
