Mapowanie PKWiU 2015 → PKWiU 2025 – zasady i logika przejścia
Przejście z PKWiU 2015 na PKWiU 2025 nie polega na prostym „przepisaniu numerów”. Nowa klasyfikacja wprowadza zmiany strukturalne, które wymagają świadomego i metodycznego podejścia do mapowania kodów.
Dlaczego mapowanie nie jest automatyczne
PKWiU 2025 została opracowana w oparciu o nowsze wersje klasyfikacji międzynarodowych i europejskich, w szczególności CPA 2.2 oraz NACE Rev. 2.1. W konsekwencji zmieniła się nie tylko numeracja części grupowań, ale również ich zakres merytoryczny.
Oznacza to, że jeden kod PKWiU 2015 może:
- odpowiadać jednemu kodowi PKWiU 2025,
- zostać podzielony na kilka nowych grupowań,
- zostać włączony do innego, szerszego grupowania,
- zmienić sekcję lub dział w wyniku reorganizacji struktury.
Podstawowa zasada mapowania
Przy mapowaniu PKWiU 2015 do PKWiU 2025 kluczowe znaczenie ma rzeczywisty charakter produktu lub usługi, a nie sam numer kodu używany dotychczas.
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaka działalność prowadzi do powstania danego produktu, a następnie sprawdzić, w jaki sposób ten typ działalności został ujęty w strukturze PKD 2025 i PKWiU 2025.
Mapowanie na poziomie sekcji
Na poziomie sekcji największe znaczenie ma podział dawnej sekcji J z PKWiU 2015. Produkty i usługi wcześniej ujęte łącznie w obszarze informacji i komunikacji zostały rozdzielone pomiędzy dwie odrębne sekcje w PKWiU 2025.
W praktyce oznacza to, że mapowanie na poziomie sekcji wymaga każdorazowo sprawdzenia, czy dany produkt dotyczy:
- tworzenia i dystrybucji treści, czy
- infrastruktury, technologii informatycznych lub telekomunikacji.
Mapowanie na poziomie działów, grup i klas
Na poziomie działów i niższych grupowań mapowanie jest silnie uzależnione od powiązania PKWiU z PKD 2025.
Jeżeli dany produkt w PKWiU 2015 był poprawnie przypisany do działalności, a ta działalność zachowała swój zakres w PKD 2025, wówczas mapowanie ma charakter względnie prosty.
Trudności pojawiają się w przypadkach, gdy:
- zmienił się zakres działalności w PKD,
- wyodrębniono nowe grupowania w PKWiU 2025,
- połączono kilka dawnych grupowań w jedno nowe.
Znaczenie poziomu krajowego (7. znak)
Szczególną uwagę należy zwrócić na siódmy poziom PKWiU 2025, czyli poziom krajowy.
W wielu przypadkach produkty, które w PKWiU 2015 posiadały określoną szczegółowość, w PKWiU 2025 mogą:
- uzyskać nową, bardziej precyzyjną pozycję krajową,
- zostać włączone do pozycji zbiorczej,
- zostać przesunięte do grupowania „pozostałe”.
Mapowanie a dane historyczne
Przy analizach obejmujących okresy sprzed i po wprowadzeniu PKWiU 2025 należy zachować szczególną ostrożność.
Bezpośrednie porównywanie danych zakodowanych według PKWiU 2015 i PKWiU 2025 może prowadzić do błędnych wniosków, jeżeli nie zostanie zastosowane odpowiednie mapowanie lub komentarz metodologiczny.
Dobre praktyki przy mapowaniu PKWiU
Przy przechodzeniu na PKWiU 2025 zaleca się:
- analizowanie opisów grupowań, a nie wyłącznie symboli,
- weryfikację powiązań z PKD 2025,
- dokumentowanie przyjętych zasad mapowania,
- ostrożność przy automatycznym przepisywaniu kodów.
Mapowanie PKWiU 2015 → 2025 jest procesem analitycznym, a nie czysto techniczną operacją. Opracowanie redakcyjne.
