Dyrektywa SUP – wpływ na gastronomię i handel detaliczny
Wdrożenie Dyrektywy SUP (2019/904/UE) w Polsce znacząco zmieniło zasady funkcjonowania gastronomii i handlu detalicznego. Lokale serwujące napoje i posiłki muszą nie tylko zrezygnować z wielu plastikowych produktów, ale również prowadzić ewidencję i pobierać opłaty za te, które nadal można stosować.
Nowa rzeczywistość w gastronomii
Od 2024 roku każda restauracja, kawiarnia, bar, food truck czy stołówka ma obowiązek ograniczyć stosowanie jednorazowych wyrobów z tworzyw sztucznych. Dotyczy to zarówno opakowań, jak i akcesoriów takich jak słomki, sztućce, mieszadełka czy pokrywki do kubków.
Zakazane produkty
Na mocy ustawy wdrażającej Dyrektywę SUP w Polsce zabroniono wprowadzania do obrotu m.in.:
- plastikowych sztućców, talerzy i słomek,
- mieszadełek do napojów,
- pojemników ze spienionego polistyrenu (styropianu),
- pokrywek i wieczek wykonanych z EPS.
Te produkty muszą być zastąpione alternatywami z papieru, drewna, trzciny cukrowej lub innych biodegradowalnych materiałów.
Opłata za kubki i pojemniki
Lokale gastronomiczne wydające jednorazowe opakowania z plastiku (lub z jego domieszką) są zobowiązane do pobierania opłaty:
- 0,20 zł – za kubek na napój,
- 0,25 zł – za pojemnik na żywność.
Kwoty te muszą być ujęte na paragonie, a zebrane środki odprowadzane do urzędu marszałkowskiego zgodnie z raportem w systemie BDO.
Nowe obowiązki informacyjne
Każdy punkt gastronomiczny i handlowy ma obowiązek:
- informować klientów o wysokości opłaty,
- udostępniać alternatywne rozwiązania wielokrotnego użytku,
- oznaczać punkty sprzedaży odpowiednim komunikatem o ograniczeniu plastiku,
- prowadzić ewidencję liczby wydanych jednorazowych opakowań.
Wyzwania dla małych przedsiębiorców
Właściciele lokali gastronomicznych, szczególnie mniejszych, mierzą się z nowymi wyzwaniami administracyjnymi i finansowymi:
- konieczność dostosowania cenników i paragonów fiskalnych,
- wyższe koszty zakupu ekologicznych opakowań,
- prowadzenie ewidencji i raportowania w BDO,
- obowiązek szkolenia personelu w zakresie nowych przepisów.
Szanse i pozytywne efekty
Zmiany wprowadzone przez Dyrektywę SUP mogą stać się impulsem do rozwoju bardziej zrównoważonych modeli biznesowych w gastronomii:
- wzrost popularności kubków i pudełek zwrotnych,
- promocja własnych opakowań klientów,
- rozwój usług zero waste (np. systemów re-use),
- poprawa wizerunku ekologicznego lokali.
Handel detaliczny i automaty vendingowe
Nowe regulacje obejmują również sklepy, stacje benzynowe i automaty sprzedające napoje lub żywność. Podmioty te są zobowiązane do:
- stosowania oznakowania o zawartości plastiku,
- pobierania opłat za jednorazowe opakowania,
- prowadzenia ewidencji opakowań wydanych konsumentom.
Kontrole i sankcje
Przestrzeganie przepisów nadzorują WIOŚ, Inspekcja Handlowa oraz urzędy marszałkowskie. Za brak ewidencji lub niewłaściwe oznakowanie punktu sprzedaży grożą kary sięgające 5000 zł.
Podsumowanie
Dyrektywa SUP zmienia codzienność gastronomii i handlu. Choć nowe obowiązki oznaczają więcej formalności, to także szansa na rozwój ekologicznych usług i budowanie pozytywnego wizerunku firm dbających o środowisko. Kawa w kubku wielorazowym i lunch bez plastiku to już nie moda – to wymóg unijnego prawa.
Opracowanie redakcyjne.
