Dyrektywa SUP – oznakowanie produktów zawierających plastik
Od 2021 roku na rynku Unii Europejskiej obowiązuje oznakowanie produktów zawierających plastik. Wymóg ten wprowadziła Dyrektywa SUP (2019/904/UE), a jego celem jest informowanie konsumentów o obecności tworzyw sztucznych w produktach i ich wpływie na środowisko.
Cel wprowadzenia oznakowania
Nowe oznaczenia mają zwiększyć świadomość konsumentów i ograniczyć niewłaściwe wyrzucanie odpadów. Wiele produktów wygląda jak papierowe lub biodegradowalne, choć faktycznie zawiera domieszki plastiku – co utrudnia recykling i powoduje zanieczyszczenia mikroplastikiem.
Podstawa prawna
Obowiązek oznakowania wynika z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2151 z dnia 17 grudnia 2020 r., które ustanawia zharmonizowane specyfikacje znakowania produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
Które produkty muszą być oznakowane?
Obowiązkowe oznakowanie dotyczy wyrobów zawierających plastik, które są najczęściej porzucane w środowisku. Należą do nich:
- produkty higieniczne – np. podpaski, tampony, chusteczki nawilżane,
- wyroby tytoniowe z filtrami (papierosy, e-papierosy jednorazowe),
- kubki na napoje (również powlekane cienką warstwą plastiku),
- opakowania żywności i napojów, które zawierają tworzywa sztuczne.
Jak wyglądają oznaczenia?
Każda kategoria produktu ma przypisany zharmonizowany piktogram i komunikat tekstowy w języku państwa członkowskiego. W Polsce obowiązują napisy w języku polskim, np.:
- „Produkt zawiera plastik”,
- „Nie wyrzucaj do toalety” (dla chusteczek i podpasek),
- „Produkt zawiera plastik. Niewłaściwe wyrzucenie szkodzi środowisku”.
Piktogramy muszą być trwałe, dobrze widoczne i umieszczone w określonym miejscu na opakowaniu. Ich wygląd nie może być modyfikowany przez producenta.
Obowiązki przedsiębiorców
Producent, importer lub dystrybutor wyrobu ma obowiązek:
- umieszczenia oznakowania na produkcie lub jego opakowaniu,
- zapewnienia zgodności z wzorami z rozporządzenia (UE) 2020/2151,
- prowadzenia dokumentacji potwierdzającej zgodność oznaczeń,
- raportowania ilości wprowadzonych oznakowanych produktów w systemie BDO.
Kontrole i sankcje
Za brak oznakowania lub użycie niezgodnego wzoru grożą kary finansowe. Inspekcja Handlowa oraz WIOŚ mogą nakładać mandaty lub decyzje administracyjne, a produkty bez oznaczeń mogą być wycofane z obrotu.
Wpływ na konsumenta
Dzięki oznaczeniom konsumenci zyskują wiedzę o tym, że produkt zawiera plastik i jak należy go utylizować. To krok w stronę świadomych wyborów zakupowych i ograniczenia ilości odpadów zanieczyszczających środowisko.
Podsumowanie
Oznakowanie produktów zawierających plastik to prosty, ale skuteczny sposób na zwiększenie świadomości ekologicznej. Dzięki piktogramom konsument nie tylko rozpoznaje, co kupuje, ale też wie, jak właściwie pozbyć się produktu. To mały symbol z dużym znaczeniem dla środowiska.
Opracowanie redakcyjne.
