Cele i geneza Dyrektywy RoHS

Od ołowiu w lutach do czystej elektroniki — historia, w której technologia nauczyła się ekologii.

Dyrektywa 2011/65/UE (RoHS – Restriction of Hazardous Substances) to jedno z kluczowych narzędzi Unii Europejskiej w walce z toksycznymi substancjami w elektronice. Jej wprowadzenie było odpowiedzią na gwałtowny wzrost ilości odpadów elektrycznych i elektronicznych oraz związane z tym zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska.

Geneza RoHS

Historia regulacji sięga początku XXI wieku. W 2003 r. przyjęto pierwszą wersję RoHS (Dyrektywa 2002/95/WE), która wprowadziła zakaz stosowania ołowiu, kadmu, rtęci, chromu sześciowartościowego oraz bromowanych związków w sprzęcie elektronicznym. W 2011 r. zastąpiła ją nowa wersja – 2011/65/UE, znana jako RoHS II, rozszerzająca zakres obowiązków i wprowadzająca oznakowanie CE. W 2015 r. Dyrektywa 2015/863/UE dodała kolejne cztery ftalany do listy substancji objętych ograniczeniem.

Dlaczego powstała?

Na początku lat 2000. w Europie wytwarzano miliony ton zużytego sprzętu elektrycznego rocznie. Odpady te zawierały metale ciężkie i toksyczne związki, które trafiały na składowiska i do atmosfery, powodując zatrucia oraz skażenie gleby i wód. RoHS miała zatrzymać ten proces u źródła — poprzez eliminację niebezpiecznych substancji już w fazie projektowania i produkcji.

Główne cele dyrektywy

• ochrona zdrowia ludzi przed działaniem substancji toksycznych,
• ograniczenie zanieczyszczeń środowiska pochodzących z odpadów elektronicznych,
• wspieranie recyklingu i ponownego użycia komponentów elektronicznych,
• stymulowanie innowacji w dziedzinie materiałów i procesów produkcyjnych,
• harmonizacja przepisów na rynku UE w zakresie bezpieczeństwa produktów.

Znaczenie dla przemysłu

Wdrożenie RoHS zmusiło producentów elektroniki do całkowitej przebudowy łańcuchów dostaw, opracowania nowych technologii lutowania, opracowania bezołowiowych stopów i ekologicznych płyt PCB. Choć początkowo postrzegana jako kosztowny obowiązek, dziś RoHS jest standardem jakości i odpowiedzialności w globalnej produkcji elektroniki.

Podsumowanie

Dyrektywa RoHS to przykład, jak regulacje mogą zmienić świat – nie przez zakazy, lecz przez innowacje. Dzięki niej Europa stała się liderem czystej elektroniki, a symbolem nowoczesnej technologii stał się… brak ołowiu. Opracowanie redakcyjne.