Cele recyklingu i odzysku – jak państwa członkowskie osiągają poziomy wymagane przez UE
Ambitne liczby, twarde obowiązki i nieustanny wyścig z czasem w walce o czystsze opakowania.
Dyrektywa 94/62/WE ustanowiła wspólne dla wszystkich państw UE cele odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Ich stopniowe zaostrzanie ma zapewnić, że większość opakowań w Unii będzie wracała do obiegu materiałowego zamiast trafiać na składowiska.
Minimalne poziomy recyklingu
Państwa członkowskie muszą osiągać określone procentowo poziomy recyklingu, liczone według masy opakowań wprowadzonych na rynek. Od 2025 roku obowiązują następujące progi:
- 65% całkowitej masy odpadów opakowaniowych musi zostać poddane recyklingowi,
- w tym co najmniej:
- 75% – papier i tektura,
- 70% – szkło,
- 70% – żelazo i stal,
- 50% – aluminium,
- 50% – tworzywa sztuczne,
- 25% – drewno.
Do 2030 roku planowane jest zwiększenie łącznego poziomu recyklingu opakowań do 70%, z wyższymi celami dla poszczególnych materiałów.
Jak kraje osiągają te cele
Unijne państwa stosują różne strategie, w zależności od struktury rynku i infrastruktury odpadowej:
- Systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) – producenci finansują zbiórkę i recykling,
- Systemy kaucyjne – zwrot opakowań o wysokiej jakości recyklatu,
- Selektywna zbiórka u źródła – oddzielanie papieru, szkła, metalu i plastiku przez mieszkańców,
- Rozwój lokalnych instalacji recyklingu – skrócenie łańcucha przetwarzania,
- Kampanie edukacyjne – zwiększenie świadomości i udziału konsumentów.
Kontrola i weryfikacja danych
Dane dotyczące recyklingu są raportowane do Komisji Europejskiej za pośrednictwem krajowych organów, takich jak GIOŚ w Polsce. KE prowadzi audyty sprawozdań, by uniknąć podwójnego liczenia i nieuczciwych praktyk.
Wyzwania i perspektywy
Największe wyzwania to niska jakość selektywnej zbiórki oraz brak opłacalności recyklingu niektórych materiałów, zwłaszcza plastiku wielowarstwowego. Dlatego coraz większe znaczenie ma ekoprojektowanie i wprowadzanie materiałów jednorodnych.
Podsumowanie
Realizacja celów recyklingu określonych w Dyrektywie 94/62/WE to wspólny obowiązek producentów, konsumentów i administracji. Osiągnięcie unijnych poziomów to nie tylko kwestia liczb, lecz także zmiana myślenia o opakowaniu – z odpadu w surowiec przyszłości. Opracowanie redakcyjne.
