Rola samorządów i systemów zbiórki publicznej w Dyrektywie WEEE
Nie tylko sklepy i producenci — samorządy też grają ważną rolę w obiegu elektroodpadów.
Dyrektywa 2012/19/UE (WEEE – Waste Electrical and Electronic Equipment) przyznaje samorządom terytorialnym kluczową rolę w systemie zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. To właśnie one odpowiadają za tworzenie i utrzymanie infrastruktury, która umożliwia mieszkańcom oddawanie elektroodpadów w sposób bezpieczny i zgodny z prawem.
Obowiązki jednostek samorządu
Zgodnie z Dyrektywą WEEE, gminy i związki międzygminne są zobowiązane do:
- organizowania punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), w których można bezpłatnie oddać zużyty sprzęt,
- współpracy z organizacjami odzysku i zakładami przetwarzania,
- prowadzenia kampanii edukacyjnych dla mieszkańców,
- kontroli nad nielegalnym pozbywaniem się sprzętu elektrycznego,
- monitorowania ilości zebranych elektroodpadów i raportowania wyników do krajowych systemów ewidencji (np. BDO).
Systemy zbiórki publicznej
Dyrektywa zakłada istnienie dostępnych i dogodnych punktów odbioru elektroodpadów w każdej gminie. W praktyce oznacza to, że każdy mieszkaniec UE powinien mieć możliwość oddania zużytego sprzętu w rozsądnej odległości od miejsca zamieszkania — bez opłat i zbędnych formalności.
Współpraca z sektorem prywatnym
Samorządy często współpracują z firmami zajmującymi się przetwarzaniem i recyklingiem, tworząc lokalne systemy partnerskie. Producenci i importerzy sprzętu finansują część kosztów funkcjonowania PSZOK-ów w ramach systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR/ROP).
Kampanie lokalne i edukacja
Gminy prowadzą akcje informacyjne zachęcające mieszkańców do oddawania sprzętu, często łącząc zbiórki z wydarzeniami społecznymi, np. „Dzień Elektrośmieci” czy „Zamień stary sprzęt na drzewko”. Takie działania zwiększają poziom zbiórki i budują lokalną świadomość ekologiczną.
Raportowanie i sprawozdawczość
Samorządy muszą corocznie raportować ilość zebranych elektroodpadów do krajowych systemów, takich jak BDO w Polsce. Dane te trafiają następnie do Komisji Europejskiej, która monitoruje skuteczność wdrożenia Dyrektywy w poszczególnych państwach.
Podsumowanie
Bez samorządów system WEEE po prostu by nie działał. To one łączą przepisy unijne z rzeczywistością lokalną, zapewniając mieszkańcom dostęp do ekologicznych rozwiązań i budując fundament pod gospodarkę cyrkularną — tam, gdzie zaczyna się codzienne życie. Opracowanie redakcyjne.
