Kontrola rynkowa i sankcje za niezgodność z Dyrektywą ErP
Bo energooszczędność to nie tylko marketing — to obowiązek. A za jego zignorowanie można zapłacić więcej niż za rachunek za prąd.
Dyrektywa 2009/125/WE (ErP – Energy-related Products) nakłada na producentów, importerów i dystrybutorów obowiązki, które muszą być egzekwowane, by przepisy miały sens. Dlatego Unia Europejska stworzyła mechanizmy kontroli rynkowej, mające zapewnić, że na rynek trafiają tylko produkty spełniające wymogi ekoprojektowania.
System nadzoru rynkowego w UE
Każde państwo członkowskie zobowiązane jest do powołania organu nadzoru rynkowego odpowiedzialnego za:
- kontrolę produktów wprowadzonych na rynek,
- weryfikację dokumentacji technicznej,
- badania laboratoryjne efektywności energetycznej,
- wydawanie decyzji o zakazie sprzedaży produktów niezgodnych z ErP.
W Polsce funkcję tę pełni m.in. UOKiK oraz Inspekcja Handlowa, współpracujące z akredytowanymi laboratoriami badawczymi.
Procedura weryfikacji
Kontrola zgodności odbywa się na kilku poziomach:
- Weryfikacja deklaracji zgodności CE i dokumentacji technicznej.
- Porównanie danych deklarowanych z rzeczywistymi wynikami pomiarów.
- Ocena zgodności z rozporządzeniami wykonawczymi ErP dla danej grupy produktów (np. lodówek, telewizorów, silników elektrycznych).
Sankcje i działania naprawcze
W przypadku stwierdzenia niezgodności, organ nadzoru może:
- nakazać wycofanie produktu z rynku,
- zablokować jego sprzedaż,
- nałożyć kary finansowe,
- opublikować informację o naruszeniu (tzw. „naming and shaming”).
Kary mogą sięgać nawet 10% rocznego obrotu przedsiębiorstwa – zwłaszcza w przypadku celowego wprowadzania w błąd co do efektywności energetycznej.
Współpraca międzynarodowa
Organy krajowe uczestniczą w systemie ICSMS (Information and Communication System for Market Surveillance), który umożliwia wymianę informacji o kontrolach i niezgodnościach w całej UE. Dzięki temu wadliwy produkt wykryty w jednym kraju może zostać szybko zablokowany w pozostałych.
Podsumowanie
ErP to nie tylko teoria o ekoprojektowaniu, ale praktyka – wsparta realną kontrolą i sankcjami. Tylko konsekwentne egzekwowanie przepisów gwarantuje, że oszczędności energii i emisji CO₂ staną się rzeczywistością, a nie jedynie zielonym marketingiem. Opracowanie redakcyjne.
