Odpady olejowe – drugie życie zużytych olejów w świetle dyrektywy 2008/98/WE

Odpady olejowe – drugie życie zużytych olejów

Zużyte oleje to nie tylko odpad – to potencjalny surowiec wtórny. Dyrektywa 2008/98/WE uznaje je za odpady niebezpieczne i nakłada obowiązek ich selektywnego zbierania, regeneracji oraz zakaz niekontrolowanego spalania. Dzięki temu odpady olejowe mogą wracać do obiegu jako produkty smarne, paliwa lub surowce przemysłowe.

Co to są odpady olejowe?

Do odpadów olejowych zalicza się wszelkie oleje smarowe, przekładniowe, hydrauliczne, transformatorowe i inne, które utraciły swoje pierwotne właściwości użytkowe. Najczęściej pochodzą z warsztatów samochodowych, zakładów przemysłowych, transportu, rolnictwa i energetyki.

Obowiązki wynikające z dyrektywy 2008/98/WE

Dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek:

• oddzielnego zbierania zużytych olejów, bez ich mieszania z innymi odpadami,
• preferowania regeneracji nad spalaniem, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami,
• stosowania procesów odzysku zapewniających maksymalne ograniczenie emisji i strat,
• monitorowania ilości wytwarzanych i przetwarzanych odpadów olejowych w systemie BDO,
• wspierania rozwoju technologii recyklingu i oczyszczania olejów.

Hierarchia postępowania z olejami odpadowymi

Zgodnie z art. 21 dyrektywy, priorytetem jest:

1. Regeneracja – oczyszczenie olejów i przywrócenie im właściwości użytkowych.
2. Odzysk energetyczny – spalanie olejów w kontrolowanych warunkach z odzyskiem energii.
3. Unieszkodliwianie – tylko gdy regeneracja lub odzysk nie są możliwe.

Proces regeneracji olejów

Regeneracja obejmuje szereg etapów, m.in.:

• usuwanie wody i zanieczyszczeń mechanicznych,
• destylację próżniową i separację frakcji,
• rafinację i odbarwianie,
• dodatkowe oczyszczanie węglem aktywnym lub gliną bielącą.

W wyniku procesu powstaje tzw. olej bazowy regenerowany, który może być ponownie użyty do produkcji środków smarnych.

Zakazy i ograniczenia

Dyrektywa 2008/98/WE zabrania:

• spalania zużytych olejów w piecach nieprzystosowanych do odzysku energii,
• wylewania olejów do kanalizacji, gleby lub wód,
• mieszania olejów z innymi odpadami niebezpiecznymi, co uniemożliwia ich regenerację.

Recykling i ponowne użycie

Regenerowane oleje znajdują zastosowanie w przemyśle, rolnictwie i energetyce. Frakcje cięższe mogą być wykorzystane jako komponenty paliw przemysłowych lub olejów opałowych.

Podsumowanie

Odpady olejowe to nie problem, a zasób. Dyrektywa 2008/98/WE promuje ich selektywną zbiórkę, regenerację i recykling, dzięki czemu zużyte oleje stają się elementem gospodarki o obiegu zamkniętym – z korzyścią dla środowiska i przemysłu.

Opracowanie redakcyjne.