Przegląd instalacji służących ochronie środowiska
Separatory, oczyszczalnie i urządzenia ochronne mają jedno zadanie — chronić środowisko. Ale tylko wtedy, gdy faktycznie działają. Przegląd instalacji ochronnych to obowiązek, a nie opcjonalne SPA dla separatora.
- Termin: co najmniej 1 × w roku (lub zgodnie z DTR / pozwoleniem)
- Podstawa: Prawo budowlane (art. 62), Prawo ochrony środowiska, Prawo wodne
- Kogo dotyczy: właścicieli i zarządców obiektów wyposażonych w urządzenia ochrony środowiska
1. Czym są „instalacje służące ochronie środowiska”
To wszelkie urządzenia i systemy mające ograniczać emisje i wpływ działalności na środowisko, m.in.:
- Separatory substancji ropopochodnych i tłuszczowych,
- Przydomowe i przemysłowe oczyszczalnie ścieków,
- Filtry i urządzenia odpylające,
- Systemy redukcji emisji do powietrza,
- Zbiorniki retencyjne i osadniki.
2. Zakres przeglądu
- Ocena stanu technicznego urządzeń ochronnych.
- Kontrola drożności i sprawności separatorów i filtrów.
- Weryfikacja skuteczności oczyszczania / retencji (zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym lub emisji).
- Ocena szczelności i szczelności połączeń.
- Sprawdzenie wyposażenia kontrolno-pomiarowego (czujniki, wskaźniki poziomu).
- Wydanie protokołu i zaleceń.
3. Częstotliwość i wymagania
- Minimum ustawowe: co najmniej raz w roku (zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego).
- Dodatkowo: zgodnie z DTR urządzenia i warunkami pozwoleń środowiskowych (np. przeglądy separatorów co pół roku).
- Instalacje o podwyższonym ryzyku: przeglądy częstsze (np. kwartalne), szczególnie tam, gdzie istnieje ryzyko skażenia środowiska.
4. Kto wykonuje przegląd
- Osoby lub firmy z doświadczeniem w eksploatacji urządzeń ochrony środowiska.
- W przypadku instalacji specjalistycznych — autoryzowany serwis lub uprawnione laboratorium.
- Przegląd powinien zakończyć się protokołem zawierającym wyniki kontroli i zalecenia.
5. Dokumentacja i archiwizacja
- Protokoły przeglądów i serwisów urządzeń ochronnych.
- Zapisy pomiarów i wyników testów kontrolnych.
- Potwierdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych.
- Archiwizacja przez minimum 5 lat lub zgodnie z wymaganiami pozwolenia środowiskowego.
6. Typowe nieprawidłowości
- Zamulone lub zapchane separatory i osadniki.
- Brak dokumentacji przeglądów i serwisów.
- Nieczynne czujniki lub brak sygnalizacji poziomu.
- Przepełnione zbiorniki i brak odbioru odpadów z eksploatacji.
- Przegląd robiony „na oko” — bez protokołu.
7. Sankcje i ryzyka
- Administracyjne: decyzje WIOŚ, mandaty, wstrzymanie eksploatacji.
- Środowiskowe: skażenie gruntu, wód i powietrza, kary za przekroczenia pozwoleń.
- Finansowe: obowiązek rekultywacji i usuwania skutków awarii.
8. Mini-checklista (przed przeglądem)
- [ ] Dostęp do urządzeń i studzienek kontrolnych
- [ ] Ostatnie protokoły przeglądów i serwisów
- [ ] Aktualne pozwolenie wodnoprawne/emisyjne
- [ ] Księga eksploatacji separatorów
- [ ] Plan awaryjny i procedury postępowania w razie awarii
Uwaga: separator nie ma poczucia humoru. Jeśli go nie serwisujesz — on po prostu przestaje działać. A wtedy śmieje się WIOŚ.
