Prowadzenie ewidencji odpadów (KPO)
Każdy kilogram odpadu zostawia ślad – najlepiej w systemie BDO. Karta przekazania odpadu (KPO) to podstawowe narzędzie dokumentowania przepływu odpadów i obowiązek większości firm w Polsce.
- Termin: na bieżąco – przy każdorazowym wytworzeniu, przekazaniu lub przyjęciu odpadu
- Podstawa: Ustawa o odpadach (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587)
- Kogo dotyczy: przedsiębiorców wytwarzających, transportujących i przetwarzających odpady
1. Podstawa prawna i zakres
Ewidencja odpadów w Polsce prowadzona jest w systemie BDO (Baza Danych o Odpadach). Zgodnie z art. 66 ustawy o odpadach, podmioty wytwarzające lub gospodarujące odpadami muszą prowadzić ewidencję w sposób umożliwiający identyfikację źródła pochodzenia, rodzaju, ilości i dalszego sposobu zagospodarowania odpadów.
2. Kogo i kiedy dotyczy
- Podmioty: przedsiębiorstwa produkcyjne, usługowe, warsztaty, magazyny, firmy transportowe, punkty demontażu pojazdów, zakłady przetwarzania.
- Termin: każdorazowo w chwili przekazania odpadu lub jego przyjęcia; ewidencję należy prowadzić w czasie rzeczywistym.
- Adresat/system: BDO — Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.
3. Co musi zawierać KPO
- Kod i rodzaj odpadu zgodny z katalogiem odpadów (Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r.).
- Ilość przekazywanego odpadu (Mg lub kg).
- Dane przekazującego i przejmującego odpady.
- Data i sposób transportu oraz dane przewoźnika.
- Miejsce przeznaczenia odpadu i sposób jego zagospodarowania (R lub D).
- Podpisy elektroniczne stron transakcji.
4. Jak prowadzić ewidencję
- Forma: elektroniczna poprzez system BDO.
- Tryb: wystawienie KPO → akceptacja przez strony → przekazanie odpadu → potwierdzenie odbioru.
- W przypadku awarii systemu BDO możliwe jest tymczasowe prowadzenie ewidencji papierowej, jednak należy ją wprowadzić do systemu niezwłocznie po ustaniu awarii.
5. Wyjątki i szczególne przypadki
- Małe podmioty wytwarzające wyłącznie odpady komunalne nie mają obowiązku prowadzenia KPO.
- Dla niektórych grup odpadów możliwe jest stosowanie KEO (Karty ewidencji odpadu).
- W przypadku przewozu odpadów niebezpiecznych obowiązują dodatkowe przepisy ADR.
6. Sankcje i odpowiedzialność
Brak prowadzenia ewidencji lub błędy w KPO mogą skutkować:
- karami pieniężnymi od 5 000 zł do 1 000 000 zł,
- cofaniem pozwoleń środowiskowych,
- kontrolami WIOŚ i postępowaniami administracyjnymi.
7. Najczęstsze błędy i pro-tipy
- Wybór niewłaściwego kodu odpadu.
- Brak potwierdzenia odbioru przez odbiorcę.
- Błędy w ilościach lub datach.
- Nieprowadzenie ewidencji transportu przez przewoźnika.
- Zbyt późne wystawianie KPO (po fakcie).
8. Mini-checklista
- [ ] Sprawdź, czy Twoja działalność wymaga KPO
- [ ] Zaloguj się do systemu BDO
- [ ] Wystaw i zatwierdź KPO przed przekazaniem odpadu
- [ ] Upewnij się, że odbiorca potwierdził przyjęcie
- [ ] Archiwizuj dane przez minimum 5 lat
Uwaga: brak KPO to nie tylko problem formalny — to jedna z najczęstszych przyczyn kar środowiskowych. Lepiej kliknąć „zatwierdź” niż tłumaczyć się przed WIOŚ.
