Rozporządzenie (UE) 2024/590 – Substancje zubożające warstwę ozonową (ODS)
Nowe rozporządzenie (UE) 2024/590 zastępuje dotychczasowe rozporządzenie (WE) 1005/2009 i wprowadza zaktualizowane zasady dotyczące substancji zubożających warstwę ozonową (ODS), ich importu, eksportu, stosowania, odzysku, recyklingu, regeneracji oraz raportowania. Celem jest odbudowa warstwy ozonowej oraz ograniczenie globalnego ocieplenia.
1. Zakres rozporządzenia
Nowe przepisy obejmują substancje wymienione w załącznikach I i II – zarówno w czystej postaci, jak i w mieszaninach, oraz urządzenia zależne od ODS. Dotyczą produkcji, importu, eksportu, wprowadzania do obrotu, stosowania, odzysku, recyklingu, regeneracji i niszczenia.
2. Kluczowe zakazy
- zakaz produkcji, importu i eksportu substancji z załącznika I,
- zakaz wprowadzania do obrotu i dostarczania ODS,
- zakaz celowego uwalniania ODS do atmosfery,
- obowiązek odzysku ODS z urządzeń przy serwisie i demontażu.
3. Wyłączenia
Określone wyjątki dopuszcza się m.in. dla:
- zastosowań laboratoryjnych i analitycznych,
- halonów w sprzęcie przeciwpożarowym do wyznaczonych dat,
- ODS wykorzystywanych jako surowce lub czynniki technologiczne,
- regeneracji, recyklingu i zniszczenia.
4. Obowiązki dotyczące emisji
- obowiązkowy odzysk ODS z urządzeń chłodniczych, klimatyzacji, pomp ciepła i systemów ppoż.,
- zakaz stosowania jednorazowych pojemników (poza laboratoriami),
- od 2025 r. obowiązek minimalizacji emisji przy usuwaniu paneli piankowych zawierających ODS.
5. Handel i system licencjonowania
Import i eksport ODS wymaga elektronicznej licencji. Przedsiębiorstwa muszą zarejestrować się w systemie i spełnić warunki określone w załączniku VII. Procedury celne są zintegrowane z unijnym systemem jednego okienka.
6. Raportowanie
Od 2025 r. przedsiębiorstwa raportują dane dotyczące każdej stosowanej substancji zgodnie z załącznikiem VI. Od 2024 r. państwa raportują instalacje używające halonów oraz przypadki nielegalnego handlu.
7. Kary
- grzywny zależne od wagi naruszenia,
- konfiskata towarów i zakaz stosowania substancji,
- kontrole bez uprzedzenia prowadzone przez organy krajowe.
8. Tabela – Kluczowe obowiązki wynikające z rozporządzenia
| Obszar | Obowiązek | Od kiedy? |
|---|---|---|
| handel | licencjonowanie importu i eksportu ODS | 3 marca 2025 |
| emisje | obowiązkowy odzysk ODS z urządzeń | obowiązuje |
| emisje z paneli piankowych | minimalizacja emisji przy demontażu | 1 stycznia 2025 |
| raportowanie | roczne raporty przedsiębiorstw do KE | 31 marca 2025 |
| produkty ppoż. | zakaz niszczenia halonów nadających się do ponownego użycia | obowiązuje |
Opracowanie redakcyjne.
