Rejestracja substancji – obowiązki przedsiębiorców w systemie REACH
W REACH nie wystarczy wiedzieć, co się produkuje – trzeba to jeszcze dokładnie udokumentować i zgłosić do ECHA.
Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (REACH) wprowadza obowiązek rejestracji substancji chemicznych w Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA). Zasada brzmi: „brak danych – brak rynku”. Innymi słowy, substancja nie może być legalnie wprowadzona do obrotu, jeśli nie została zarejestrowana.
Kto musi rejestrować?
Obowiązek rejestracji dotyczy wszystkich przedsiębiorców, którzy:
- produkują substancję w ilości ≥ 1 tony rocznie,
- importują substancję spoza UE w ilości ≥ 1 tony rocznie,
- wytwarzają lub importują mieszaniny zawierające takie substancje.
Dotyczy to zarówno dużych zakładów chemicznych, jak i mniejszych firm – warsztatów, lakierni, laboratoriów czy dystrybutorów, jeśli sprowadzają lub używają niezgłoszone substancje.
Co podlega rejestracji?
Każda substancja chemiczna jako taka (nawet naturalna), chyba że:
- została całkowicie wyłączona z REACH (np. substancje promieniotwórcze, odpady),
- jest objęta innymi przepisami sektorowymi (np. żywność, leki, kosmetyki),
- została już zarejestrowana przez innego uczestnika rynku, a firma dołącza do istniejącego wpisu (tzw. joint submission).
Jak wygląda proces rejestracji?
- Identyfikacja substancji – ustalenie jej składu, właściwości i klasyfikacji (zgodnie z CLP).
- Zebranie danych – fizykochemicznych, toksykologicznych, ekotoksykologicznych.
- Opracowanie dossier rejestracyjnego – w systemie IUCLID, przesyłanym do ECHA.
- Złożenie rejestracji – wraz z opłatą administracyjną, zależną od wielkości firmy i tonażu.
- Ocena przez ECHA – agencja weryfikuje kompletność i wiarygodność danych.
Obowiązki po rejestracji
Rejestracja nie kończy odpowiedzialności przedsiębiorcy. Należy:
- aktualizować dane przy każdej zmianie (np. nowych zastosowaniach, wynikach badań),
- prowadzić raport bezpieczeństwa chemicznego (CSR),
- dbać o zgodność kart charakterystyki (SDS) z najnowszymi informacjami.
Rejestracja substancji odzyskanych
Dla przedsiębiorstw zajmujących się odzyskiem lub recyklingiem odpadów, REACH przewiduje uproszczenia – jeśli odzyskana substancja jest taka sama jak już zarejestrowana, można powołać się na istniejący wpis i uniknąć duplikacji testów. To rozwiązanie wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Dlaczego to ważne?
Brak rejestracji to nie tylko ryzyko kar administracyjnych, ale też blokada w handlu – zarówno w UE, jak i przy eksporcie. Rejestracja stanowi swoisty „paszport chemiczny” produktu, bez którego jego obecność na rynku europejskim jest nielegalna.
Podsumowanie
System REACH wymaga rzetelności i przejrzystości: każda tona chemikaliów musi mieć swój ślad w bazie ECHA. Dla firm to biurokracja, ale też gwarancja dostępu do wspólnego rynku i zaufania klientów. Bo w REACH nie chodzi tylko o papier – chodzi o bezpieczeństwo ludzi i środowiska. Opracowanie redakcyjne.
