Systemy kaucyjne i rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP) w PPWR
Producent nie kończy odpowiedzialności na sklepowej półce – PPWR przypomina o pełnym cyklu życia opakowania.
Jednym z kluczowych filarów rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) jest wzmocnienie mechanizmów Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR – Extended Producer Responsibility, po polsku ROP) oraz wprowadzenie obowiązkowych systemów kaucyjnych dla wybranych rodzajów opakowań. Celem jest zapewnienie, by każdy producent ponosił rzeczywiste koszty gospodarowania odpadami powstałymi z jego produktów.
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP)
Zgodnie z PPWR, producenci i importerzy będą musieli:
- finansować zbiórkę, transport i recykling opakowań po swoich produktach,
- prowadzić ewidencję ilości i rodzaju wprowadzonych opakowań,
- dostarczać dane o poziomach odzysku i recyklingu w formacie zgodnym z unijnymi raportami,
- współpracować z organizacjami odpowiedzialnymi za realizację ROP (PRO).
System ROP ma obejmować wszystkie rodzaje opakowań – od plastikowych po papierowe i szklane. PPWR wprowadza także zasady przejrzystości finansowej, dzięki którym środki z opłat ROP muszą być wydatkowane wyłącznie na cele związane z recyklingiem i edukacją ekologiczną.
Systemy kaucyjne – obowiązkowe dla opakowań po napojach
PPWR nakazuje państwom członkowskim wdrożenie do 2029 r. systemów kaucyjnych dla opakowań po napojach z tworzyw sztucznych, metalu i szkła. Celem jest osiągnięcie wskaźnika zbiórki 90% dla butelek i puszek po napojach. System kaucyjny obejmie zarówno butelki wielokrotnego, jak i jednorazowego użytku.
Kaucja ma być zwracana w momencie oddania opakowania w sklepie lub punkcie zbiórki. Systemy mają być zintegrowane z istniejącymi strukturami ROP, aby zapewnić płynny przepływ środków i danych o odzysku.
Korzyści dla środowiska i gospodarki
Połączenie ROP i systemów kaucyjnych zwiększy ilość surowców trafiających do ponownego wykorzystania, zmniejszy ilość odpadów opakowaniowych w środowisku oraz ograniczy emisje CO₂ związane z produkcją nowych materiałów. Dla konsumentów oznacza to prostszy, bardziej motywujący system zwrotu opakowań.
Podsumowanie
PPWR przenosi ciężar odpowiedzialności z konsumentów na producentów – to oni muszą zaprojektować, sfinansować i wspierać system, w którym każde opakowanie wraca do obiegu. W efekcie gospodarka staje się bardziej cyrkularna, a recykling zyskuje realną skuteczność. Opracowanie redakcyjne.