Obowiązki producentów i systemy rozszerzonej odpowiedzialności (EPR/ROP) w PPWR
Producent odpowiada nie tylko za produkt, ale i za jego drugie życie.
Nowe rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) wprowadza w całej Unii Europejskiej jednolite zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta – EPR (Extended Producer Responsibility), w Polsce znanej jako ROP. Celem jest przesunięcie ciężaru kosztów gospodarki odpadami z samorządów na podmioty wprowadzające opakowania na rynek.
Nowe obowiązki dla producentów
Zgodnie z PPWR, każdy producent, importer lub dystrybutor opakowań będzie musiał:
- zarejestrować się w krajowym systemie ewidencji (np. BDO w Polsce),
- finansować zbiórkę, recykling i odzysk odpadów opakowaniowych,
- dostarczać szczegółowe dane o ilości, rodzaju i składzie wprowadzanych opakowań,
- zapewnić zgodność z wymogami ekoprojektowania i recyklingu,
- oznaczać produkty informacją o sposobie segregacji i recyklingu.
System ROP w praktyce
W ramach ROP producenci będą płacić opłaty uzależnione od rodzaju materiału i jego podatności na recykling. Oznacza to, że opakowania trudne do przetworzenia – np. wielowarstwowe laminaty – staną się po prostu droższe w utrzymaniu. Mechanizm ma promować materiały łatwe do recyklingu i odnawialne.
Transparentność i raportowanie
PPWR wprowadza wymóg pełnej cyfrowej ewidencji przepływu opakowań w ramach łańcucha dostaw. Dane te będą raportowane corocznie w ujednoliconym formacie do Komisji Europejskiej, co umożliwi porównywalność i kontrolę efektywności systemu w całej UE.
Współpraca z jednostkami samorządu
Producent będzie zobowiązany do współfinansowania zbiórki selektywnej prowadzonej przez gminy. Model finansowania będzie ustalony według zasady „polluter pays” – czyli im więcej wprowadzasz odpadów, tym więcej płacisz za ich zagospodarowanie.
Odpowiedzialność transgraniczna
W PPWR wprowadzono także zasadę odpowiedzialności transgranicznej – producent działający w więcej niż jednym państwie członkowskim musi wyznaczyć lokalnego przedstawiciela odpowiedzialnego za spełnienie obowiązków ROP w każdym kraju, w którym jego produkty są sprzedawane.
Podsumowanie
System ROP w ramach PPWR to fundament gospodarki o obiegu zamkniętym. Przekształca on tradycyjne modele produkcji i sprzedaży w bardziej odpowiedzialne i przejrzyste. Producent nie może już „zniknąć po sprzedaży” – jego odpowiedzialność trwa aż do momentu, gdy opakowanie znajdzie nowe życie. Opracowanie redakcyjne.