Przyszłość CLP – reforma i nowe klasy zagrożeń
Unia Europejska przepisuje podręcznik chemicznego bezpieczeństwa. CLP wchodzi w nową erę – bardziej precyzyjną, cyfrową i z ekologicznym zacięciem.
Rozporządzenie CLP (Classification, Labelling and Packaging – 1272/2008/WE) od ponad dekady stanowi podstawę systemu klasyfikacji i oznakowania substancji chemicznych w Unii Europejskiej. Jednak wraz z rozwojem nauki, technologii i świadomości ekologicznej przyszedł czas na jego gruntowną aktualizację.
Dlaczego CLP wymaga reformy?
Obecne przepisy CLP zostały opracowane w oparciu o system ONZ GHS, który nie uwzględniał wielu współczesnych zagrożeń środowiskowych i zdrowotnych. Rosnąca liczba badań nad mikroplastikiem, nanomateriałami i zaburzeniami hormonalnymi pokazała, że czas na dostosowanie systemu do XXI wieku.
Nowe klasy zagrożeń w CLP
W 2023 r. Unia Europejska przyjęła zmiany, które wprowadzają cztery nowe klasy zagrożeń do CLP:
- EDC (Endocrine Disrupting Chemicals) – substancje zaburzające gospodarkę hormonalną,
- PBT i vPvB – substancje trwałe, bioakumulatywne i toksyczne oraz bardzo trwałe i bardzo bioakumulatywne,
- PMT i vPvM – substancje trwałe, mobilne i toksyczne oraz bardzo trwałe i bardzo mobilne, stanowiące zagrożenie dla wód gruntowych.
Digitalizacja i dostęp do danych
Nowelizacja CLP przewiduje również pełną digitalizację etykiet chemikaliów. Etykiety będą zawierały kody QR prowadzące do szczegółowych kart charakterystyki online, co ułatwi dostęp do informacji dla użytkowników i służb ratowniczych.
Powiązania z Europejskim Zielonym Ładem
Reforma CLP to element szerszej strategii Chemicals Strategy for Sustainability (CSS) – części Europejskiego Zielonego Ładu. Celem jest przejście od reaktywnego zarządzania ryzykiem do proaktywnego projektowania bezpiecznych chemikaliów („Safe and Sustainable by Design”).
Nowe obowiązki dla przedsiębiorstw
Zmiany w CLP oznaczają, że firmy będą musiały:
- ponownie przeanalizować klasyfikację swoich substancji,
- zaktualizować etykiety i karty charakterystyki,
- zgłosić nowe dane do bazy C&L Inventory w ECHA,
- stosować nowe piktogramy i zwroty H/P w miarę wprowadzania klas EDC, PBT i PMT.
Harmonogram wdrożenia
Nowe przepisy CLP obowiązują od 2023 r., jednak okresy przejściowe wynoszą:
- do 2026 r. – dla nowych substancji,
- do 2028 r. – dla istniejących mieszanin,
- do 2030 r. – pełne wdrożenie wszystkich nowych klas zagrożeń.
Podsumowanie
Reforma CLP to największa aktualizacja unijnego prawa chemicznego od czasu wprowadzenia REACH. Europa nie tylko klasyfikuje zagrożenia – teraz chce im zapobiegać z wyprzedzeniem. Nowe klasy zagrożeń i cyfrowe etykiety to krok ku przyszłości, w której chemia staje się naprawdę zrównoważona i przejrzysta. Opracowanie redakcyjne.
