Obowiązki producentów, importerów i dalszych użytkowników w systemie CLP

W chemii – jak w życiu – za wiedzę odpowiada ten, kto coś wprowadza w obieg. CLP jasno określa, że etykieta i klasyfikacja to nie formalność, ale obowiązek prawny producenta i importera.

Rozporządzenie CLP (1272/2008/WE) nakłada obowiązki na wszystkie podmioty uczestniczące w obrocie substancjami chemicznymi na rynku Unii Europejskiej. Od producenta po hurtownię – każdy musi zapewnić, że substancja lub mieszanina została właściwie zaklasyfikowana, oznakowana i zapakowana przed jej wprowadzeniem do obrotu.

1. Obowiązki producentów

Producent to podmiot, który wytwarza substancję chemiczną na terytorium UE. Jego podstawowe obowiązki obejmują:

• ocenę właściwości substancji i dokonanie jej klasyfikacji CLP,
• zgłoszenie klasyfikacji i oznakowania do bazy C&L Inventory w ECHA,
• opracowanie etykiet i opakowań zgodnych z CLP,
• prowadzenie dokumentacji technicznej potwierdzającej ocenę ryzyka,
• aktualizację klasyfikacji w przypadku nowych danych toksykologicznych.

2. Obowiązki importerów

Importer to każda osoba lub firma, która sprowadza substancję lub mieszaninę spoza UE. Import oznacza automatyczne przejęcie wszystkich obowiązków producenta:

• klasyfikacja i etykietowanie zgodne z CLP,
• zgłoszenie substancji do ECHA (C&L Inventory),
• udostępnienie kart charakterystyki (SDS) w języku państwa docelowego,
• przestrzeganie terminów aktualizacji etykiet i zgłoszeń.

3. Obowiązki dalszych użytkowników

Dalszy użytkownik (downstream user) to każdy, kto używa substancji lub mieszanin w swojej działalności zawodowej – np. producent farb, kosmetyków, detergentów czy laboratoriów. Jego zadania obejmują:

• weryfikację, czy substancje użyte w mieszaninie są zgodne z klasyfikacją CLP,
• dostosowanie etykiet własnych produktów do aktualnych danych,
• prowadzenie komunikacji w łańcuchu dostaw – przekazywanie informacji o zagrożeniach odbiorcom,
• udział w zgłoszeniach do poison centres (centrów zatruć) – zgodnie z załącznikiem VIII CLP.

4. Dystrybutorzy i sprzedawcy

Dystrybutorzy również ponoszą odpowiedzialność – nie mogą wprowadzać na rynek produktów, które:

• nie mają etykiety zgodnej z CLP,
• nie są oznakowane w języku kraju, w którym są sprzedawane,
• posiadają nieaktualne lub nieczytelne oznaczenia zagrożeń.

5. Komunikacja w łańcuchu dostaw

CLP ściśle łączy się z REACH – każdy podmiot w łańcuchu musi przekazywać dane o zagrożeniach w górę i w dół łańcucha dostaw. Karty charakterystyki i etykiety muszą być spójne i aktualne.

6. Odpowiedzialność i sankcje

Brak klasyfikacji, błędne etykietowanie lub brak zgłoszenia do ECHA mogą skutkować:

• karami finansowymi,
• zakazem sprzedaży substancji,
• nakazem wycofania produktów z rynku,
• odpowiedzialnością cywilną w przypadku szkód.

Podsumowanie

W CLP nie ma „anonimowych” chemikaliów – każdy produkt ma swojego autora i adres. Producent klasyfikuje, importer zgłasza, użytkownik stosuje, a inspektor sprawdza. To prosty łańcuch odpowiedzialności, który chroni zdrowie, środowisko i… reputację firmy. Opracowanie redakcyjne.