GHS05 – substancja lub mieszanina żrąca
| Parametr | Co mierzymy na co zwracamy uwagę | Metoda technika badawcza | Kryterium istotne dla klasyfikacji (skrót) |
|---|---|---|---|
| Piktogram GHS05 |
GHS05 – substancja lub mieszanina żrąca, powodująca poważne oparzenia skóry, ciężkie uszkodzenia oczu i/lub korozję metali.
| ||
| Skutki dla skóry (skin corrosion) | czy substancja powoduje nieodwracalne uszkodzenia skóry (martwica, oparzenia) | testy in vitro (np. OECD 431, 435), dawne testy in vivo, dane z ludzi / przypadków | stwierdzona żrącość skóry → klasyfikacja Skin Corr. 1A/1B/1C (piktogram GHS05) |
| Skutki dla oczu | czy substancja powoduje trwałe, poważne uszkodzenia oczu | testy in vitro (np. OECD 437, 438, 460), dawne testy in vivo, dane kliniczne | poważne uszkodzenia oczu (Eye Dam. 1) → piktogram GHS05 |
| pH roztworu | kwaśność / zasadowość substancji lub mieszaniny | pomiar pH w wodzie (zwykle 1% lub roztwór użytkowy) | pH ≤ 2,0 lub ≥ 11,5 (zależnie od buforowości) → podejrzenie działania żrącego, konieczność dalszej oceny |
| Buforowość / pojemność kwasowo-zasadowa | zdolność roztworu do utrzymywania niskiego/wysokiego pH przy rozcieńczeniu | titracja, badania neutralizacji | wysoka pojemność buforowa przy ekstremalnym pH → większe ryzyko żrącego działania |
| Korozja metali | czy substancja powoduje znaczną utratę masy metalu lub perforację w określonym czasie | OECD 111, testy korozji metali (stal, aluminium) | utrata masy metalu powyżej progu (np. > 6,25 mm/rok) → klasyfikacja jako substancja korodująca metale (Met. Corr.) |
| Czas działania żrącego | jak szybko dochodzi do nieodwracalnych uszkodzeń skóry/oczu | analiza wyników testów skórnych/okulistycznych | szybkie powstanie martwicy / trwałych zmian → wyższa podkategoria Skin Corr. (1A > 1B > 1C) |
| Dane z narażenia ludzi | udokumentowane przypadki oparzeń, uszkodzeń oczu, korozji metali w praktyce | karty wypadków, dokumentacja medyczna, dane z rynku | potwierdzone ciężkie skutki u ludzi → bezpośrednia podstawa klasyfikacji |
| Działanie na zwierzęta / tkanki | czy substancja powoduje głębokie uszkodzenia tkanek w badaniach modelowych | testy ex vivo (np. rogówka bydlęca/kurza), dawne testy in vivo | znaczne, utrzymujące się uszkodzenia → kryterium przypisania do Skin Corr. / Eye Dam. |
| Stężenie składników żrących w mieszaninie | udział procentowy substancji zaklasyfikowanych jako żrące / powodujące poważne uszkodzenia oczu | obliczenia wg zasad addytywności CLP, dane SDS składników | przekroczenie progów stężenia → mieszanina również klasyfikowana jako GHS05 |
| Forma fizyczna i sposób stosowania | czy produkt jest koncentratem, żelem, aerozolem, roztworem do rozcieńczania | ocena zastosowania, analiza scenariuszy narażenia | koncentraty / aerozole do bezpośredniego kontaktu → większe znaczenie efektów żrących |
| Warunki magazynowania i materiał opakowania | czy produkt uszkadza zbiorniki, instalacje, armaturę | testy kompatybilności materiałowej, obserwacje w praktyce | korozja zbiorników / instalacji → potwierdzenie Met. Corr., wymogi specjalnych materiałów |
| Wymogi ochrony użytkownika | jakiego poziomu środków ochrony indywidualnej wymaga substancja | ocena ryzyka, wytyczne BHP, SDS | konieczność stosowania środków do ochrony oczu/twarzy i skóry → spójna z klasyfikacją GHS05 |
