GHS01 – substancja lub mieszanina wybuchowa albo samoreaktywna
| Parametr | Co mierzymy na co zwracamy uwagę | Metoda technika badawcza | Kryterium istotne dla klasyfikacji (skrót) |
|---|---|---|---|
| Piktogram GHS01 |  GHS01 – substancja lub mieszanina wybuchowa albo samoreaktywna, zdolna do detonacji, gwałtownego rozkładu lub eksplozji pod wpływem bodźców zewnętrznych. | ||
| Zdolność do wybuchu / detonacji | czy substancja/mieszanina może detonować lub rozprzestrzeniać się jako wybuch | testy z UN Manual of Tests and Criteria — odpowiednie próby serii testów ogniowych/eksplozji | pozytywny wynik testu detonacji → klasyfikacja jako 1.1–1.3 |
| Sensytywność na udar (impact) | reakcja na uderzenie — czy następuje zapłon/detonacja przy udarze | BAM fallhammer (test udarowy), inne testy udarowe zgodne z UN | wysoka wrażliwość → kryterium do przypisania kategorii wybuchowej |
| Sensytywność na tarcie (friction) | reakcja na tarcie między powierzchniami | BAM friction test, metody UN dotyczące tarcia | pozytywny wynik → zwiększone ryzyko i odpowiednia klasyfikacja |
| Samoreaktywność / samorzutny rozkład | zdolność do samopodtrzymującej się egzotermicznej reakcji bez zewnętrznego utleniacza | DSC (różnicowa kalorymetria skaningowa), SADT (Self-Accelerating Decomposition Temperature) | niska temperatura SADT / silna egzotermia → klasyfikacja jako substancja samoreaktywna |
| Temperatura zapłonu / rozkładu | temperatura początku rozkładu egzotermicznego lub zapłonu | DSC, TGA, kalorymetria | szybki rozkład/egzotermia przy niskich temperaturach → kryterium klasyfikacyjne |
| Ciśnienie i gazotwórczość przy rozkładzie | ilość gazów i ciśnienie powstające w czasie rozkładu; gwałtowność wydzielania gazu | pomiary gazów rozkładowych, testy w zamkniętym naczyniu, kalorymetria ciśnieniowa | gwałtowne wydzielanie gazu pod ciśnieniem → podwyższone ryzyko eksplozji |
| Bilans tlenu / potencjał wybuchowy | ilość energii uwalnianej przy pełnym spaleniu/wybuchu (wartość energetyczna) | kalorymetria wybuchowa, obliczenia bilansu tlenu | wysoka energia wybuchowa → klasyfikacja jako substancja wybuchowa |
| Obecność grup samoreaktywnych / nadtlenków | obecność struktur chemicznych podatnych na samonapędzający się rozkład (nadtlenki, azotany itp.) | analiza chemiczna (GC/MS, HPLC), testy na obecność nadtlenków | obecność takich grup → klasyfikacja jako substancja samoreaktywna / nadtlenek organiczny |
| Stabilność długoterminowa / starzenie | czy produkt w czasie przechowywania zwiększa ryzyko (np. tworzenie nadtlenków) | próby przyspieszonego starzenia, analiza produktów rozkładu | utrata stabilności w czasie → wpływ na kategorię i wymagania opakowaniowe |
| Klasyfikacja według UN (division/category) | przyporządkowanie do dywizji/kategorii wybuchowych (np. 1.1–1.6) oraz typów samoreaktywnych | ocena na podstawie pełnego zestawu testów UN i kryteriów CLP | wynik testów → przypisanie do odpowiedniej dywizji/kategorii GHS01 |
| Ryzyko inicjacji przy normalnym obchodzeniu się | łatwość inicjacji przy transportowaniu, mieszaniu, napełnianiu, tarciu | ocena procesowa, testy mechaniczne, analiza scenariuszy operacyjnych | wysokie ryzyko przy rutynowych operacjach → zaostrzenie klasyfikacji i wymogów bezpieczeństwa |
| Wymogi opakowaniowe i transportowe | czy wynik klasyfikacji wymaga specjalnych opakowań, oznakowania ADR/IMDG/IATA | analiza zgodności z ADR, IMDG, IATA oraz CLP | klasyfikacja wybuchowa → obowiązek stosowania przepisów transportowych i właściwych etykiet |
