Etykietowanie i oznakowanie opakowań w systemie CLP

Nie wystarczy wiedzieć, co jest w środku – trzeba to jeszcze dobrze napisać na zewnątrz. CLP uczynił z etykiety pełnoprawny dokument bezpieczeństwa.

Rozporządzenie CLP (1272/2008/WE) dokładnie określa, jak mają wyglądać etykiety i oznakowania substancji oraz mieszanin chemicznych. Etykieta to nie ozdoba opakowania, lecz narzędzie komunikacji zagrożeń, które pozwala użytkownikowi rozpoznać ryzyko jeszcze przed otwarciem butelki, beczki czy kanistra.

1. Elementy obowiązkowe etykiety CLP

Zgodnie z art. 17 CLP, każda etykieta musi zawierać:

• nazwę substancji lub mieszaniny oraz dane identyfikacyjne,
• nazwę, adres i numer telefonu dostawcy,
• piktogramy zagrożeń (czerwone romby z symbolem),
• hasło ostrzegawcze („Niebezpieczeństwo” lub „Uwaga”),
• zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (H),
• zwroty określające środki ostrożności (P),
• ilość substancji w opakowaniu (jeśli jest dostępna w sprzedaży detalicznej).

2. Zasady rozmieszczenia i czytelności

Etykieta musi być czytelna, trwała i w języku kraju, w którym produkt jest sprzedawany. Wymagania techniczne obejmują:

• piktogramy w formacie rombu o czerwonej ramce (minimum 1 cm²),
• tło kontrastujące z tekstem i symbolami,
• czytelny rozmiar czcionki (nie mniejszy niż 1,2 mm wysokości),
• zakaz umieszczania treści, które mogą bagatelizować zagrożenie.

3. Piktogramy zagrożeń – język uniwersalny

CLP wyróżnia dziewięć piktogramów, które sygnalizują rodzaj ryzyka. Od płomienia po czaszkę – każdy ma swoje znaczenie:

• GHS01 – Wybuch (materiały wybuchowe),
• GHS02 – Płomień (łatwopalne),
• GHS03 – Płomień nad kołem (utleniające),
• GHS04 – Butla z gazem (gazy pod ciśnieniem),
• GHS05 – Żrące (działanie korozyjne),
• GHS06 – Czaszka i piszczele (toksyczne),
• GHS07 – Wykrzyknik (drażniące, szkodliwe),
• GHS08 – Zdrowie (rakotwórcze, mutagenne),
• GHS09 – Środowisko (toksyczne dla organizmów wodnych).

4. Zwroty H i P – skróty o wielkiej mocy

Każdy produkt musi posiadać zwroty wskazujące zagrożenia (H) i środki ostrożności (P). Na przykład:

• H225 – Ciecz i pary wysoce łatwopalne,
• P210 – Przechowywać z dala od źródeł ciepła i iskier,
• P280 – Stosować rękawice ochronne, odzież i okulary ochronne.

5. Wyjątki i uproszczenia

Dla bardzo małych opakowań (poniżej 125 ml) CLP dopuszcza skrócone etykiety – bez niektórych zwrotów H i P, pod warunkiem, że zagrożenie jest niewielkie. Natomiast produkty niebezpieczne dla konsumentów muszą być zawsze w pełni oznakowane.

6. Oznakowanie opakowań

Oprócz etykiety CLP wymaga również oznakowania samego opakowania. Muszą one być:

• wykonane z materiałów odpornych na chemikalia,
• w szczelnej formie uniemożliwiającej przypadkowe otwarcie,
• pozbawione form przypominających opakowania spożywcze,
• w przypadku toksycznych produktów – wyposażone w zabezpieczenie przed dziećmi oraz wyczuwalny dotykowo symbol ostrzegawczy.

7. Aktualizacja etykiet

Każda zmiana klasyfikacji, nowa wersja ATP lub aktualizacja danych o substancji wymaga niezwłocznego uaktualnienia etykiety i ponownego wprowadzenia produktu zgodnie z przepisami CLP.

Podsumowanie

Etykieta w systemie CLP to mała encyklopedia chemiczna – prosta, ale pełna znaczeń. To ona ostrzega, instruuje i chroni, zanim zrobi to inspektor. Bo w CLP komunikacja zagrożeń zaczyna się od kartonu, kanistra i butelki. Opracowanie redakcyjne.