Dz.U. 2025 poz. 1725 – omówienie zmian w inspekcji państwa portu
Co zmienia nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury i jak wpłynie na kontrolę statków zawijających do portów w Polsce?
1. Metryka aktu
Tytuł: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 grudnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie inspekcji państwa portu.
Publikacja: Dz.U. 2025 poz. 1725.
Wejście w życie: 1 lipca 2026 r.
Zakres zmian: dodanie nowego punktu (pkt 83) w wykazie dokumentów kontrolowanych przez inspektorów PSC.
2. Na czym polega zmiana?
W załączniku nr 2 do dotychczasowego rozporządzenia z 2019 r. dodano nowy element, który inspektorzy państwa portu muszą weryfikować podczas inspekcji statków. Mowa o FuelEU Document of Compliance – dokumencie zgodności wymaganym na mocy unijnego rozporządzenia 2023/1805 (FuelEU Maritime).
3. Dlaczego dodano punkt 83?
Od 2025 r. Unia Europejska uruchamia system FuelEU Maritime, nakładający na statki obowiązek redukowania intensywności emisji gazów cieplarnianych i stosowania paliw odnawialnych lub niskoemisyjnych. Aby to egzekwować, potrzebny jest oficjalny dokument potwierdzający zgodność jednostki z wymogami FuelEU. Polska musi więc umożliwić inspektorom PSC sprawdzanie nowego dokumentu w ramach regularnych kontroli bezpieczeństwa i zgodności w portach.
4. Co to oznacza w praktyce dla statków?
- Każda jednostka objęta FuelEU (co do zasady ≥ 5 000 GT) zawijająca do polskiego portu musi posiadać ważny FuelEU Document of Compliance.
- Dokument ten będzie traktowany na równi z innymi dokumentami kontrolnymi PSC, jak certyfikaty bezpieczeństwa, MARPOL czy ISM Code.
- Brak dokumentu lub niezgodności w danych mogą skutkować wszczęciem działań zgodnych z dyrektywą 2009/16/WE – od uwag, przez wymagania naprawcze, po zatrzymanie jednostki.
5. Co to oznacza dla administracji portowej i inspektorów PSC?
- Rozszerzenie zakresu kontroli o nowe obowiązki związane z polityką klimatyczną UE.
- Wymóg przeszkolenia inspektorów z obsługi FuelEU Maritime oraz interpretacji wskaźników intensywności emisji.
- Potrzebę aktualizacji procedur kontrolnych i dokumentacji wewnętrznej.
- Możliwość zwiększenia liczby sytuacji, w których inspekcja wymaga komunikacji z administracją flagi lub organizacją wydającą dokument compliance.
6. Konsekwencje dla portów i operatorów terminali
Porty coraz mocniej angażują się w realizację unijnych celów dekarbonizacyjnych. Dodanie FuelEU Document of Compliance oznacza, że:
- statki niespełniające wymogów mogą podlegać dłuższym inspekcjom,
- większy nacisk pojawi się na rozwój infrastruktury zgodnej z FuelEU Maritime (np. zasilanie z lądu – OPS),
- armatorzy będą musieli staranniej planować bunkrowanie paliw i raportowanie emisji.
7. Dlaczego data wejścia to 1 lipca 2026 r.?
Ustalono półroczne „vacatio zmianowe”, aby:
- armatorzy zdążyli zdobyć wymagane dokumenty,
- administracja przygotowała procedury,
- inspektorzy PSC mieli czas na szkolenia,
- porty dostosowały systemy raportowania i wymiany informacji.
W skrócie: FuelEU to duża reforma, więc dano trochę oddechu, zanim portowi inspektorzy zaczną działać z pełną mocą.
8. Znaczenie regulacji
Choć rozporządzenie dodaje tylko jeden punkt, jego efekt praktyczny jest znaczący. To pierwszy krok w pełnym włączeniu polskiej administracji morskiej do kontroli unijnego systemu dekarbonizacji żeglugi. W praktyce oznacza to więcej obowiązków, ale też większą przejrzystość i spójność z europejskim systemem kontroli statków. Opracowanie redakcyjne.
