Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC)
Bo żeby ratować klimat, trzeba najpierw ustalić zasady gry.
Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC, ang. United Nations Framework Convention on Climate Change) została przyjęta 9 maja 1992 roku w Nowym Jorku i podpisana podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro w czerwcu 1992 r. Weszła w życie 21 marca 1994 roku. Jest jednym z najważniejszych globalnych porozumień środowiskowych, tworząc fundament międzynarodowej polityki klimatycznej.
Cel konwencji
- stabilizacja koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze na poziomie, który zapobiega niebezpiecznym zmianom klimatu,
- wzmocnienie działań adaptacyjnych i łagodzących skutki zmian klimatu,
- wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie ochrony klimatu.
Zasady UNFCCC
- Wspólna, ale zróżnicowana odpowiedzialność – wszystkie państwa mają obowiązek działać, ale w różnym zakresie, w zależności od swoich możliwości i odpowiedzialności historycznej za emisje,
- Ostrożność – działania zapobiegające zmianom klimatu powinny być podejmowane nawet przy niepełnej wiedzy naukowej,
- Zrównoważony rozwój – ochrona klimatu musi iść w parze z rozwojem gospodarczym i społecznym.
Struktura konwencji
UNFCCC nie nakładała początkowo wiążących limitów emisji, ale stworzyła ramy dla dalszych działań. Konwencja ustanowiła:
- regularne Konferencje Stron (COP), które decydują o kierunku polityki klimatycznej,
- system raportowania emisji i działań klimatycznych,
- mechanizmy współpracy technologicznej i finansowej,
- mechanizmy wspierania krajów rozwijających się.
Najważniejsze decyzje i porozumienia w ramach UNFCCC
- Protokół z Kioto (1997) – pierwsze prawnie wiążące cele redukcji emisji dla krajów rozwiniętych,
- Porozumienie paryskie (2015) – globalne porozumienie obejmujące wszystkie państwa świata,
- rozwój mechanizmów finansowych, takich jak Fundusz Zielonego Klimatu.
Mechanizmy działania
- krajowe raporty dotyczące emisji gazów cieplarnianych,
- współpraca technologiczna,
- transfer wiedzy i wsparcie finansowe dla krajów rozwijających się,
- monitorowanie i weryfikacja działań klimatycznych.
Znaczenie konwencji
UNFCCC stworzyła ramy instytucjonalne, prawne i polityczne dla globalnej walki ze zmianami klimatu. Dzięki niej powstały mechanizmy redukcji emisji i międzynarodowe instrumenty finansowe, a klimat stał się jednym z głównych tematów światowej polityki.
Polska a UNFCCC
Polska ratyfikowała konwencję w 1994 roku. Od tego czasu uczestniczy aktywnie w konferencjach COP, była gospodarzem trzech z nich (COP14 w Poznaniu w 2008 r., COP19 w Warszawie w 2013 r. oraz COP24 w Katowicach w 2018 r.) i wdraża jej postanowienia poprzez krajowe strategie klimatyczne i działania redukcyjne.
Podsumowanie
Ramowa konwencja klimatyczna ONZ to fundament globalnej polityki klimatycznej. To dzięki niej powstały kolejne przełomowe porozumienia — Protokół z Kioto i Porozumienie paryskie — oraz system globalnej współpracy na rzecz ochrony klimatu. Opracowanie redakcyjne.