Mechanizm Wspólnych Wdrożeń (JI) – filar Protokołu z Kioto
Mechanizm Wspólnych Wdrożeń (Joint Implementation, JI) umożliwiał krajom uprzemysłowionym realizację projektów redukujących emisje gazów cieplarnianych poza własnym terytorium, przy jednoczesnym zaliczaniu uzyskanych efektów do krajowych zobowiązań klimatycznych.
Mechanizm Wspólnych Wdrożeń był jednym z trzech elastycznych instrumentów wprowadzonych przez :contentReference[oaicite:0]{index=0}. Jego celem było obniżenie kosztów realizacji zobowiązań redukcyjnych poprzez inwestowanie tam, gdzie redukcja emisji była tańsza lub technicznie łatwiejsza do osiągnięcia.
W ramach JI państwo posiadające zobowiązania emisyjne mogło zainwestować w projekt ograniczający emisje w innym kraju uprzemysłowionym, również objętym Protokołem z Kioto. Uzyskana redukcja była przeliczana na jednostki redukcji emisji i zaliczana na poczet zobowiązań inwestora.
Projekty realizowane w mechanizmie JI obejmowały m.in. modernizację elektrowni, poprawę efektywności energetycznej w przemyśle, redukcję emisji metanu z kopalń, modernizację systemów ciepłowniczych czy ograniczanie strat energii w sieciach przesyłowych. Kluczowe było wykazanie tzw. dodatkowości, czyli udowodnienie, że redukcja emisji nie nastąpiłaby bez realizacji danego projektu.
Mechanizm Wspólnych Wdrożeń opierał się na współpracy pomiędzy krajami o podobnym statusie rozwoju gospodarczego. W praktyce często wykorzystywany był do inwestycji w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie potencjał tanich redukcji emisji był znaczny ze względu na przestarzałą infrastrukturę energetyczną.
Z perspektywy gospodarczej JI pozwalał krajom uprzemysłowionym ograniczać koszty realizacji polityki klimatycznej, a krajom goszczącym projekty zapewniał transfer technologii, modernizację infrastruktury oraz dodatkowe inwestycje. Mechanizm ten łączył więc cele środowiskowe z rozwojem gospodarczym.
Wraz z zakończeniem pierwszych okresów rozliczeniowych Protokołu z Kioto i przejściem do nowego reżimu klimatycznego opartego na Porozumieniu paryskim, znaczenie mechanizmu JI stopniowo malało. Doświadczenia z jego funkcjonowania stały się jednak ważnym punktem odniesienia przy projektowaniu nowszych mechanizmów rynkowych w polityce klimatycznej.
Opracowanie redakcyjne.