Porozumienie paryskie
Świat się ociepla — więc świat w końcu postanowił coś z tym zrobić.
Porozumienie paryskie to globalne porozumienie klimatyczne przyjęte 12 grudnia 2015 roku podczas 21. Konferencji Stron (COP21) Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC). Weszło w życie 4 listopada 2016 roku. Jest pierwszym w historii powszechnym i prawnie wiążącym porozumieniem klimatycznym obejmującym wszystkie państwa świata.
Cel porozumienia
- ograniczenie wzrostu średniej globalnej temperatury do poziomu znacznie poniżej 2°C względem epoki przedprzemysłowej,
- dążenie do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C,
- osiągnięcie globalnej neutralności klimatycznej w drugiej połowie XXI wieku,
- wzmocnienie adaptacji do zmian klimatu i odporności społeczeństw oraz gospodarek.
Zasada wspólnej, ale zróżnicowanej odpowiedzialności
Porozumienie uznaje, że wszystkie państwa są odpowiedzialne za walkę ze zmianami klimatu, ale w różnym stopniu — w zależności od ich możliwości i poziomu rozwoju. Kraje rozwinięte mają odgrywać wiodącą rolę w redukcji emisji i finansowaniu działań klimatycznych.
Krajowe wkłady (NDC)
Podstawą realizacji celów Porozumienia są krajowo określone wkłady (Nationally Determined Contributions – NDC). Każde państwo samodzielnie określa i aktualizuje swoje zobowiązania w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz adaptacji do zmian klimatu. NDC muszą być coraz bardziej ambitne w kolejnych cyklach pięcioletnich.
Mechanizmy wdrażania
- system monitorowania, raportowania i weryfikacji postępów (MRV),
- mechanizmy rynkowe i nierynkowe redukcji emisji,
- współpraca technologiczna i finansowa między krajami,
- Fundusz Zielonego Klimatu wspierający kraje rozwijające się.
Adaptacja i odporność
Porozumienie paryskie kładzie silny nacisk nie tylko na redukcję emisji, ale również na adaptację do zmian klimatu: budowę odporności infrastruktury, ochronę zasobów wodnych, rolnictwo odporne na zmiany klimatu oraz ochronę zdrowia publicznego.
Neutralność klimatyczna
Kluczowym celem porozumienia jest osiągnięcie równowagi między emisjami gazów cieplarnianych a ich pochłanianiem (np. przez lasy czy technologie CCS). To właśnie ten zapis stał się impulsem do wyznaczenia przez wiele państw dat osiągnięcia neutralności klimatycznej.
Znaczenie porozumienia
Porozumienie paryskie jest kamieniem milowym globalnej polityki klimatycznej. Ustanawia ramy prawne i polityczne dla transformacji energetycznej, dekarbonizacji gospodarki i ochrony klimatu, obejmując ponad 190 państw. To również sygnał dla biznesu i społeczeństw, że przyszłość leży w technologiach niskoemisyjnych.
Polska a Porozumienie paryskie
Polska ratyfikowała Porozumienie w 2016 roku. Jej zobowiązania koncentrują się na redukcji emisji, zwiększaniu udziału odnawialnych źródeł energii oraz poprawie efektywności energetycznej. Kraj uczestniczy również w europejskim systemie EU ETS.
Podsumowanie
Porozumienie paryskie to globalny plan działania na rzecz ochrony klimatu. Jego sukces zależy od konsekwencji i współpracy wszystkich państw — od największych emitentów po kraje rozwijające się. To również impuls dla transformacji gospodarki i budowania przyszłości neutralnej klimatycznie. Opracowanie redakcyjne.
