Taksonomia UE (EU Taxonomy Regulation).
Rozporządzenie (UE) 2020/852 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 czerwca 2020 r.w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, znane jako Taksonomia UE (EU Taxonomy Regulation).
Czym jest Taksonomia?
W skrócie:
To system klasyfikacji, który określa, jakie działania gospodarcze można uznać za zrównoważone środowiskowo.
Czyli:
UE stworzyła jednolitą listę „zielonych” działalności, aby inwestorzy, banki i firmy wiedzieli, co faktycznie przyczynia się do ochrony klimatu i środowiska, a co jest tylko tzw. „greenwashingiem”.
Cel Taksonomii
- Ułatwić przepływ kapitału do inwestycji przyjaznych środowisku,
- Zapobiegać pozornemu „zielonemu” marketingowi,
- Pomóc firmom i inwestorom w podejmowaniu świadomych decyzji finansowych,
- Wspierać realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu (European Green Deal) i neutralności klimatycznej do 2050 r..
Sześć celów środowiskowych Taksonomii UE
Aby działalność gospodarcza była uznana za „zrównoważoną”, musi przyczyniać się w sposób istotny do co najmniej jednego z poniższych celów i nie szkodzić pozostałym:
- Łagodzenie zmian klimatu (climate change mitigation)
- Adaptacja do zmian klimatu (climate change adaptation)
- Zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi i morskimi
- Gospodarka o obiegu zamkniętym
- Zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola
- Ochrona i odbudowa bioróżnorodności oraz ekosystemów
Zasada DNSH – „Do No Significant Harm”
To fundament Taksonomii:
Działalność uznana za zrównoważoną nie może wyrządzać poważnych szkód innym celom środowiskowym.
Czyli np. farma wiatrowa, która niszczy siedliska ptaków – nie spełnia kryteriów mimo redukcji emisji CO₂.
Kogo dotyczy Taksonomia?
- Dużych firm objętych dyrektywą o raportowaniu niefinansowym (NFRD/CSRD),
- Instytucji finansowych – banków, funduszy inwestycyjnych, ubezpieczycieli,
- Inwestorów prywatnych i publicznych,
- Państw członkowskich UE – przy tworzeniu programów wsparcia i funduszy publicznych.
Firmy muszą raportować:
- jaki procent ich przychodów, inwestycji i wydatków operacyjnych dotyczy działalności zgodnych z Taksonomią.
Jak to działa w praktyce?
Aby uznać działalność za „zieloną”, musi ona:
- Przyczyniać się znacząco do jednego z sześciu celów środowiskowych,
- Nie szkodzić znacząco (DNSH) pozostałym celom,
- Spełniać minimalne gwarancje społeczne (prawa pracowników, standardy OECD, ONZ),
- Spełniać techniczne kryteria kwalifikacji (tzw. Technical Screening Criteria) określone w aktach delegowanych Komisji Europejskiej.
Przykłady działalności „zielonych” wg Taksonomii:
- Produkcja energii z wiatru, słońca, geotermii,
- Termomodernizacja budynków,
- Transport elektryczny i kolejowy,
- Recykling materiałów,
- Oczyszczanie ścieków i gospodarowanie odpadami,
- Technologie wychwytywania i magazynowania CO₂ (CCS).
Po co to wszystko?
Taksonomia UE tworzy wspólny język dla ekologii i finansów.
Dzięki niej:
- inwestorzy wiedzą, które projekty faktycznie są zielone,
- firmy zyskują wiarygodność w raportowaniu ESG,
- UE kieruje środki publiczne na realnie zrównoważone inwestycje.
W skrócie:
| Element | Opis |
|---|---|
| Akt prawny | Rozporządzenie (UE) 2020/852 |
| Nazwa | Taksonomia zrównoważonych inwestycji |
| Cel | Określenie, które działalności są zrównoważone środowiskowo |
| Podstawa oceny | 6 celów środowiskowych + zasada DNSH |
| Dotyczy | Dużych firm, banków, inwestorów, instytucji publicznych |
| Związek z | REACH, CSRD, SFDR, Green Deal |