Program Copernicus
Copernicus to flagowy program obserwacji Ziemi Unii Europejskiej, dostarczający otwartych danych o stanie środowiska, klimacie i bezpieczeństwie, wspierający naukę, administrację publiczną i gospodarkę.
| Geneza i historia | Program Copernicus, pierwotnie znany jako GMES (Global Monitoring for Environment and Security), został zapoczątkowany wspólnie przez Komisję Europejską i Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) w latach 90. XX wieku. W 2014 r. przemianowano go na Copernicus na cześć Mikołaja Kopernika. Celem programu jest zapewnienie stałego dostępu do dokładnych danych o Ziemi z satelitów i czujników naziemnych, morskich i powietrznych. |
|---|---|
| Struktura programu | Copernicus składa się z dwóch filarów: Segment kosmiczny – konstelacja satelitów Sentinel zarządzana przez ESA,Segment usługowy – zestaw sześciu usług tematycznych, obejmujących m.in. monitoring atmosfery, oceanów, lądów, zmian klimatu, zarządzanie kryzysowe i bezpieczeństwo. |
| Główne zadania | Program zapewnia dane wspierające politykę środowiskową i klimatyczną UE, w tym Europejski Zielony Ład i strategię Fit for 55. Dane Copernicusa są wykorzystywane do prognoz jakości powietrza, analizy zanieczyszczeń mórz, obserwacji pokrywy lodowej, zarządzania zasobami wodnymi oraz monitorowania katastrof naturalnych, pożarów, powodzi i susz. |
| Satellity Sentinel | Rodzina satelitów Sentinel obejmuje: Sentinel-1 – radarowy monitoring powierzchni Ziemi,Sentinel-2 – obrazowanie optyczne wysokiej rozdzielczości,Sentinel-3 – pomiary temperatury i barwy oceanów,Sentinel-4 i 5 – obserwacje atmosfery,Sentinel-6 – monitorowanie poziomu mórz. Satelity dostarczają dane dostępne publicznie i bezpłatnie. |
| Realizowane projekty | W ramach Copernicusa działają m.in.: Climate Change Service (C3S) – analiza danych klimatycznych,Marine Environment Monitoring Service (CMEMS) – monitoring oceanów,Emergency Management Service (EMS) – wsparcie w sytuacjach kryzysowych,Land Monitoring Service – obserwacja zmian użytkowania gruntów,Security Service – dane dla bezpieczeństwa granic i misji humanitarnych. |
| Współpraca i wdrożenia | Copernicus jest realizowany we współpracy z ESA, EUMETSAT, EEA, Eurostatem oraz krajowymi instytucjami naukowymi. Dane programu są wykorzystywane przez administracje krajowe, uczelnie, firmy z sektora geoinformatyki i startupy tworzące aplikacje bazujące na danych satelitarnych. |
| Plany i zamierzenia | Rozwój programu obejmuje budowę nowej generacji satelitów Sentinel Expansion, które będą monitorować emisje gazów cieplarnianych, zanieczyszczenia miejskie i pokrywę lodową Arktyki. Copernicus ma wspierać neutralność klimatyczną UE do 2050 r. oraz rozwój gospodarki opartej na danych. Planowane jest także zwiększenie udziału obywateli w zbieraniu danych (citizen observation) i rozwój aplikacji AI analizujących obrazy satelitarne. |
Opracowanie redakcyjne.