FTA – Fault Tree Analysis
Bo każda awaria ma swoje drzewo genealogiczne.
Na czym polega metoda FTA?
FTA (Fault Tree Analysis) to analiza drzewa błędów – technika oceny niezawodności systemów, pozwalająca identyfikować przyczyny awarii oraz określać ich prawdopodobieństwo. Metoda została opracowana w latach 60. w laboratoriach Bell Telephone i do dziś jest fundamentem inżynierii bezpieczeństwa w przemyśle, energetyce i transporcie.
Jak działa FTA?
Analiza polega na stworzeniu graficznego drzewa logicznego, w którym u góry znajduje się tzw. zdarzenie szczytowe (ang. top event) – czyli główna awaria lub wypadek. Niżej umieszcza się wszystkie zdarzenia pośrednie i podstawowe, które mogły do niej doprowadzić. Łączy się je za pomocą operatorów logicznych:
- AND – awaria wystąpi, jeśli zajdą wszystkie warunki,
- OR – wystarczy jedno z nich.
W ten sposób powstaje struktura przypominająca „drzewo” przyczyn, które łączą się w jedno główne zdarzenie.
Zastosowania analizy FTA
- analiza przyczyn awarii systemów przemysłowych,
- ocena niezawodności urządzeń i procesów technologicznych,
- projektowanie zabezpieczeń i redundancji,
- badanie ryzyka w sektorach takich jak lotnictwo, energetyka jądrowa, transport, przemysł chemiczny.
Zalety metody
- umożliwia ilościową ocenę ryzyka,
- pokazuje zależności logiczne między błędami,
- ułatwia priorytetyzację działań naprawczych,
- wspiera projektowanie bezpieczniejszych systemów.
FTA w praktyce
Analiza FTA jest często uzupełnieniem metod takich jak HAZOP czy FMEA. Dzięki niej można zidentyfikować, które błędy mają największy wpływ na bezpieczeństwo i które elementy systemu wymagają modernizacji. Wyniki analizy przedstawia się w formie drzewa oraz raportu z wnioskami i rekomendacjami.
Podsumowanie
FTA to klasyka inżynierii bezpieczeństwa – metoda, która uczy, że każdy wypadek ma korzenie, a znalezienie ich w porę pozwala zapobiec kolejnym gałęziom problemów. Opracowanie redakcyjne.