ESA – Europejska Agencja Kosmiczna
ESA to międzyrządowa organizacja zrzeszająca państwa europejskie, której misją jest rozwój i wykorzystanie technologii kosmicznych dla nauki, gospodarki i bezpieczeństwa.
| Geneza i historia | ESA powstała w 1975 r. z połączenia ESRO (Europejskiej Organizacji Badań Kosmicznych) i ELDO (Europejskiej Organizacji Rozwoju Rakiet Nośnych). Siedziba główna mieści się w Paryżu, a ośrodki badawczo-operacyjne działają m.in. w Darmstadt (ESOC), Noordwijk (ESTEC), Frascati (ESRIN), Kourou (CSG – we współpracy z CNES) i innych lokalizacjach. |
|---|---|
| Mandat i struktura | ESA jest niezależna od UE, ale ściśle z nią współpracuje. Najwyższym organem jest Rada ESA, a programy finansowane są składkami państw członkowskich (programy obowiązkowe) oraz dobrowolnymi wkładami (programy opcjonalne). Dyrektoriaty odpowiadają m.in. za eksplorację, obserwację Ziemi, telekomunikację, nawigację, loty załogowe i inżynierię. |
| Główne zadania | Rozwój i eksploatacja infrastruktury kosmicznej, prowadzenie misji naukowych (astronomia, heliosfera, fizyka fundamentalna), programów obserwacji Ziemi i nawigacji (Galileo), wsparcie innowacji i komercjalizacji technologii kosmicznych w Europie. |
| Wybrane misje i programy | Copernicus/Sentinel – segment kosmiczny obserwacji Ziemi (z UE), Galileo/EGNOS – europejska nawigacja satelitarna, Rosetta, Gaia, JUICE, Euclid, Solar Orbiter – misje naukowe światowej klasy, Ariane, Vega – europejskie systemy nośne (z Arianespace i CNES), Commercialisation Gateway – wsparcie startupów i downstream. |
| Współpraca | ESA współpracuje z UE, EUMETSAT, EEA, EUMETSAT, NASA, JAXA, CSA, Roskosmos (w ograniczonym zakresie), a także z przemysłem i uczelniami. Kluczowa jest interoperacyjność danych i standardów. |
| Plany i zamierzenia | Rozwój Ariane 6 i Vega-C, nowe misje naukowe (np. Athena), dalsza rozbudowa konstelacji Sentinel i misji klimatycznych, wsparcie bezpieczeństwa kosmicznego (Space Safety) i świadomości sytuacyjnej (SSA), budowa europejskiej odporności łańcuchów dostaw w sektorze kosmicznym. |
Opracowanie redakcyjne.