Gaz płynny LPG (CN 2711 12; 2711 13; 2711 14 00; 2711 19 00) – charakterystyka chemiczno-fizyczna

Opis: Liquefied Petroleum Gas (LPG) to mieszanina lekkich węglowodorów C₃–C₄ (głównie propan i butan, wraz z ich izomerami). Pod ciśnieniem lub w niskiej temperaturze przechowywany w stanie ciekłym. Szeroko stosowany jako paliwo grzewcze, silnikowe (autogaz) i surowiec chemiczny.

Podstawowe właściwości fizykochemiczne

• Stan skupienia: ciecz pod ciśnieniem; w warunkach normalnych – gaz
• Barwa: bezbarwny
• Zapach: właściwy węglowodorowy; w handlu odorowany (merkaptany)
• Gęstość cieczy (15°C): 0,50–0,58 g/cm³
• Gęstość par (powietrze=1): ok. 1,5–2,0 (cięższy od powietrza)
• Temperatura wrzenia: propan: –42°C, butan: –0,5°C
• Ciśnienie pary (20°C): propan ok. 8 bar, butan ok. 2 bar
• Zakresy wybuchowości: propan ~2,1–9,5% v/v; butan ~1,8–8,4% v/v
• Rozpuszczalność w wodzie: bardzo mała; dobrze rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych

Klasyfikacja zagrożeń

• H220: Skrajnie łatwopalny gaz.
• H280: Zawiera gaz pod ciśnieniem; ogrzanie może spowodować wybuch.
• Zagrożenia dodatkowe: ryzyko asfiksji (wyparcie tlenu), odmrożenia kriogeniczne przy uwolnieniu cieczy.
• Środowisko: nieklasyfikowany jako toksyczny, ale emisja = VOC → udział w smogu fotochemicznym.

Bezpieczne przechowywanie i postępowanie

• Przechowywać w stalowych zbiornikach ciśnieniowych z zaworami bezpieczeństwa.
• Strefy ATEX, eliminacja źródeł zapłonu; uziemianie instalacji.
• Wentylacja wymuszona; unikać gromadzenia gazu w zagłębieniach terenu.
• Regularna kontrola zaworów, przewodów i uszczelnień.
• Środki OPI: okulary ochronne, rękawice odporne na niską temperaturę, odzież antystatyczna.

Transport

• ADR/RID: Klasa 2 – gazy (2F: łatwopalne)
• Numery UN:
  • UN 1965 – Hydrocarbon gas mixture, liquefied, n.o.s.
  • UN 1978 – Propane
  • UN 1011 – Butane
  • UN 1969 – Isobutane
• Grupa pakowania: nie dotyczy (gazy)

Recykling / zagospodarowanie

• Odzysk energetyczny: spalanie w piecach, kotłach, silnikach, turbinach gazowych.
• Surowiec petrochemiczny: produkcja etylenu, propylenów, butadienu.
• Zakaz uwalniania do atmosfery; stosować instalacje VRU (Vapour Recovery Units).

Opracowanie redakcyjne.