Ciężkie oleje opałowe (CN 2707 99 99; 2710 19 62; 2710 19 66; 2710 19 67; 2710 20 32; 2710 20 38; 2710 20 90)
Opis: Ciężkie oleje opałowe (ang. Heavy Fuel Oil, HFO) to pozostałości rafinacji ropy naftowej zawierające ciężkie węglowodory C20–C50, asfaltany, żywice i siarkę. Wykorzystywane głównie w energetyce i transporcie morskim jako paliwo kotłowe i okrętowe. Charakteryzują się wysoką lepkością, dużą zawartością zanieczyszczeń oraz koniecznością podgrzewania przed użyciem.
Podstawowe właściwości fizykochemiczne
- Stan skupienia: gęsta, lepka ciecz
- Barwa: od ciemnobrązowej do czarnej
- Zapach: ciężki, olejowy, smołowy
- Zakres wrzenia: >350°C (pozostałość)
- Temperatura zapłonu (PM): >60°C (typowo 60–120°C)
- Temperatura samozapłonu: ok. 250–400°C
- Gęstość (15°C): 0,95–1,01 g/cm³
- Lepkość kinematyczna (50°C): 180–700 mm²/s (w zależności od gatunku)
- Zawartość siarki: 0,5–3,5% m/m (po 2020 r. ograniczona w żegludze do 0,5% wg IMO)
- Rozpuszczalność w wodzie: praktycznie brak; tworzy trwałe emulsje
Klasyfikacja zagrożeń
- H304: Połknięcie i dostanie się do dróg oddechowych grozi śmiercią.
- H315: Działa drażniąco na skórę.
- H351: Podejrzewa się działanie rakotwórcze (zawartość WWA).
- H373: Może powodować uszkodzenia narządów przy długotrwałym narażeniu.
- H411: Toksyczny dla organizmów wodnych, działa długotrwale.
Bezpieczne przechowywanie i postępowanie
- Przechowywać w stalowych zbiornikach z izolacją i systemem podgrzewania.
- Zapewnić instalacje zabezpieczające przed wyciekami i tacami ociekowymi.
- Transport i podawanie paliwa z użyciem podgrzewanych rurociągów.
- Środki OPI: rękawice odporne chemicznie, okulary ochronne, odzież ochronna, obuwie antypoślizgowe.
- Unikać kontaktu ze skórą i wdychania oparów podczas podgrzewania.
Transport
- ADR/RID: Klasa 3 – ciecze łatwopalne
- Numer UN: UN 3082 – Substancja niebezpieczna dla środowiska, ciekła, i.n.o. (dla olejów ciężkich o niskiej lotności)
- Alternatywnie: UN 1202 – Gas oil / Heating oil, heavy (dla frakcji klasyfikowanych jako paliwa olejowe)
- Grupa pakowania: III
- Kemler: 30
Recykling / zagospodarowanie
- Odzysk energetyczny w elektrowniach i kotłowniach przemysłowych.
- Stosowanie jako paliwo okrętowe (po uzdatnieniu i mieszaniu z lżejszymi frakcjami).
- Możliwość współspalania w cementowniach.
- Odpady: odpady niebezpieczne, np. EWC 13 07 03* – inne paliwa i oleje opałowe zawierające węglowodory.
Opracowanie redakcyjne.