Dlaczego mokre drewno powoduje szkodliwe emisje?

Spalanie drewna o wysokiej wilgotności to jeden z głównych czynników zwiększających emisje zanieczyszczeń do atmosfery — szczególnie w gospodarstwach domowych opalanych paliwami stałymi.

1. Zawartość wody w drewnie

Drewno świeżo ścięte może zawierać od 40 do nawet 60% wody w swojej masie. W procesie spalania znaczną część energii trzeba zużyć najpierw na odparowanie tej wilgoci, zanim zacznie się właściwe spalanie. Skutkuje to niższą temperaturą w palenisku i niepełnym spaleniem paliwa.

2. Obniżenie temperatury spalania

Odparowanie wody pochłania dużą ilość energii, co powoduje:

• spadek temperatury spalania,
• spowolnienie reakcji spalania,
• powstawanie dużej ilości niedopalonych związków chemicznych.

W efekcie proces spalania staje się nieefektywny i bardziej emisyjny.

3. Niecałkowite spalanie

W niskich temperaturach w palenisku nie zachodzi pełna oksydacja lotnych składników drewna, co prowadzi do emisji:

• tlenku węgla (CO),
• lotnych związków organicznych (LZO),
• wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA),
• sadzy i pyłów zawieszonych PM10 i PM2.5.

4. Kondensacja smoły i kreozotu

Chłodne spaliny powstające przy spalaniu mokrego drewna powodują kondensację pary wodnej i lotnych związków organicznych na ściankach komina. Tworzy się wówczas kreozot — lepka, smolista substancja, która:

• zanieczyszcza przewody kominowe,
• zwiększa ryzyko pożaru sadzy,
• jest toksyczna i rakotwórcza.

5. Wzrost emisji pyłów

Mokre drewno generuje nawet kilkukrotnie więcej pyłów zawieszonych niż suche. Pyły te zawierają cząsteczki sadzy, niedopalonej materii organicznej i toksycznych związków chemicznych, co ma bezpośredni wpływ na jakość powietrza.

6. Niższa sprawność energetyczna

Oprócz zwiększonej emisji, spalanie drewna o wysokiej wilgotności oznacza:

• niższą wartość opałową paliwa,
• większe zużycie paliwa przy tej samej ilości ciepła,
• wyższe koszty ogrzewania,
• zwiększone obciążenie instalacji grzewczej i komina.

7. Znaczenie w kontekście ochrony powietrza

Spalanie mokrego drewna jest jednym z głównych źródeł niskiej emisji w Polsce. Wpływa na:

• pogorszenie jakości powietrza (smog zimowy),
• wzrost stężenia benzo(a)pirenu i pyłów PM2.5,
• zagrożenia zdrowotne — szczególnie choroby układu oddechowego i krążenia,
• pogorszenie efektywności systemów grzewczych.

8. Dobre praktyki

• sezonowanie drewna przez minimum 1,5 roku,
• magazynowanie w przewiewnym i suchym miejscu,
• używanie drewna o wilgotności poniżej 20%,
• kontrola jakości paliwa i właściwe rozpalanie od góry.

Opracowanie redakcyjne.