Przydomowe oczyszczalnie ścieków – zasada działania, eksploatacja i obowiązki

Przydomowe oczyszczalnie ścieków to ekologiczne i efektywne rozwiązanie dla gospodarstw domowych, małych firm i obiektów rekreacyjnych położonych poza zasięgiem kanalizacji. Umożliwiają oczyszczanie ścieków bytowych w miejscu ich powstawania, bez konieczności kosztownej rozbudowy sieci.

Redukowane parametry

• BZT₅ i ChZT – redukcja zanieczyszczeń organicznych nawet o 90–98%.
• Zawiesina ogólna (TSS) – sedymentacja i filtracja.
• Biogeny (azot, fosfor) – częściowa redukcja w zależności od technologii (np. złoża biologiczne, SBR, hybrydy).
• Patogeny – eliminacja w wyniku procesów tlenowych i filtracji naturalnej.

Typowe zastosowania

• domy jednorodzinne i gospodarstwa agroturystyczne
• małe firmy i obiekty usługowe (np. pensjonaty, restauracje, biura)
• domki letniskowe i ośrodki wypoczynkowe
• osiedla mieszkaniowe poza siecią kanalizacyjną

Zasada działania

Typowa przydomowa oczyszczalnia składa się z osadnika wstępnego (zbiornik beztlenowy), w którym zachodzi sedymentacja i fermentacja osadów, oraz z układu doczyszczania biologicznego. Może to być filtr drenażowy, złoże biologiczne, reaktor SBR (sekwencyjny) lub kompaktowy reaktor tlenowy.

W pierwszym etapie ścieki są podczyszczane mechanicznie i beztlenowo, a następnie poddawane procesom tlenowym, w których mikroorganizmy rozkładają substancje organiczne. Oczyszczona woda trafia do gruntu przez drenaż rozsączający lub do odbiornika zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym.

Czynności wykonywane przy przeglądach

• okresowe usuwanie osadu z osadnika wstępnego (zazwyczaj co 1–2 lata)
• czyszczenie filtrów, pomp i napowietrzania
• kontrola drenażu i szczelności zbiorników
• przegląd pracy automatyki i napędów (w oczyszczalniach SBR i hybrydowych)
• wpisy w książce eksploatacji oraz archiwizacja potwierdzeń wywozu osadów

Powstające odpady (kody)

• 19 08 05 – osady z oczyszczania ścieków komunalnych (osad wstępny i nadmierny)
• 20 03 04 – osady z przydomowych oczyszczalni ścieków (jeżeli klasyfikowane w gminnych systemach)
• 15 02 03 – zużyte materiały filtracyjne (jeżeli stosowane wymienne wkłady, np. włókniny, sorbenty)

Wymagane pozwolenia i obowiązki

• Zgłoszenie lub pozwolenie wodnoprawne – wymagane w zależności od ilości ścieków i sposobu odprowadzania oczyszczonej wody.
• Umowa na wywóz osadów z uprawnionym przedsiębiorcą.
• Regularne przeglądy techniczne i serwisy zgodnie z instrukcją producenta.
• W niektórych przypadkach – obowiązek prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej.
• Dla obiektów powyżej 5 m³/d – dodatkowe wymogi środowiskowe i zgłoszenia do organów ochrony środowiska.

Opracowanie redakcyjne.