Termometr laboratoryjny
Podstawowe urządzenie pomiarowe służące do określania temperatury cieczy, powietrza i substancji stałych w warunkach laboratoryjnych. Stanowi niezbędny element większości analiz środowiskowych.
Twórca i historia: Pierwsze termometry rtęciowe opracował na początku XVIII wieku niemiecki fizyk Gabriel Fahrenheit (1686–1736), a następnie zostały udoskonalone przez Andersa Celsiusa (1701–1744), który wprowadził skalę °C. Współczesne laboratoria korzystają głównie z termometrów cyfrowych i rezystancyjnych.
Zasada działania: Termometr wskazuje temperaturę na podstawie zmiany właściwości fizycznych elementu pomiarowego — rozszerzalności cieczy (rtęć, alkohol), zmiany rezystancji (termometry rezystancyjne) lub generowanego napięcia (termopary). Pomiar może być bezpośredni lub z rejestracją cyfrową.
Budowa: W zależności od typu: szklana kapilara z cieczą pomiarową i skalą (klasyczne termometry) lub czujnik temperatury połączony z przetwornikiem i wyświetlaczem (termometry cyfrowe). Często stosuje się osłony ochronne do pracy w terenie.
Zakres zastosowania:
- Wody i ścieki: pomiar temperatury próbki w trakcie poboru i analizy;
- Gleby: ocena temperatury w wyciągach wodnych oraz w warunkach terenowych;
- Powietrze: pomiar temperatury otoczenia przy analizach emisji i pyłów;
- Odpady: kontrola temperatury procesów suszenia, prażenia i ekstrakcji.
Parametry możliwe do oznaczenia: temperatura próbki (°C, °F, K), warunki odniesienia dla innych pomiarów (np. pH, przewodności).
Zalety: szybki i dokładny pomiar, szeroki zakres temperatur, prosta obsługa.
Wady: konieczność kalibracji, wrażliwość szklanych termometrów na uszkodzenia mechaniczne.
Powiązane techniki: konduktometria, pomiar pH, refraktometria, analizy terenowe i laboratoryjne. Opracowanie redakcyjne.
